Vulica mai loma na lawaki

SA MAI yala toka na noda i talanoa e na gauna e sa vakarogoca tiko kina o Tomasi Vosalevu na veimataqali butako era talanoataka tiko na sa tiko rawa e loma ni valeniveivesu.
Ni tei wiliwili sara yani:

E kaya o Vosalevu ni so e ra kaya ni ra sa butako oti vaka ciwa, so era kaya ni ra butako vaka tini, ka ra sega vakadua ni bau tobo.

Tomana na turaga yabaki 68 oqo, ni nodra qai veivosaki tiko e loma ni valeniveivesu, e sa katona lo sara tikoga, ka sa bucina talega mai e lomana, ni gauna ga e vakacavara kina na nona i totogi, me sa na mai vakamurimuri ira na sa tiko rawa e loma.

“E liu na i totogi e na vakatau e na nomu maka vinaka e loma.

“Na noqu totogi vula ciwa, e qai musu mai kina e dua na vula baleta ni’u maka vinaka e loma, ka ni levu na noqu muria na lewa,” kaya o Vosalevu.

Kuria ni nona sa vakacavara na nona i totogi, sa qai mai tekivu sara ga e kea na nona vakamuri ira na dau butako.

E kaya ni dua na gone ni Wainibuka e dau draivataki ira wavoki tiko na dau butako, so na gauna e soli ga vua e $100 se $90, me kena i sau ni sa oti e dua na butako levu.

“Sa, sega ni rawa ni vakatiko qo, me levu na i lavo e ratou wasea tiko na kena vo, qai solia tikoga vei au e $100.

“Au sa na cakava mada e dua na ka me’u sa na butako duadua me rawa ni levu kina na noqu i lavo,” kaya o Vosalevu.

Kuria ni sa qai kerea vua e dua na turaga ni Idia me vakavulica mada vua na semati ni wa me rawa ni yavala kina na i dini ni motoka.

Na gauna ga e sa kila vinaka kina na kena yavalati na motoka, sa kaya sara o Vosalevu, “Mate vakadua sa rawa sara ga qo na noqu gaunisala ni butako”.

E kaya o Vosalevu ni levu ni nona marau e voleka sara ga me kisiva na yavai koya na cauravou ka vakavulica vua na kena yavalati na idini ni motoka.

Ia, na noqu sa tiko qo e tuba, au sa saga sara ga me’u kila vakavinaka nai walewale ni butako motoka kei na vanua me ‘u ciciva e na gauna keimami sa dau veicemuri kina kei ira na ovisa.

Tomana ni vica na butako lelevu e cakava ka sega ni bau tobo vakadua, ia, na nona vakanananu e sa tiko ga vei rau na nona i tokani dredre ka rau se tiko mai valeniveivesu.

E dua e cauravou ni Taveuni, ka kena i karua e gone ni Kadavu.

“Au sa nanumi rau tiko ga na lewe rua oqo, baleta ni sota sara ga na neitou mita, ka sega ni rawa vakadua ni dua vei keitou e tukutuku, kevaka e tobo vei ira na ovisa.

“O rau na noqu i tokani oqo e keitou rumu vata mai loma, ka rau sega vakadua ni kila ni noqu sa mai butako tiko qo e tuba, au sa waraka tikoga na siga e rau sa na vakaotia kina na kedrau i totogi, baleta ni o rau a rau yabaki ya rua sara ga e loma,” kaya o Vosalevu.

Qai rau suka mai na i lala oqo, au sa draiva tu kina ni taxi, ka’u kauti rau sara me la’ki dua na i vakasigalevu, ka’u sa tuvalaka sara ga e kea na vakanananu, sa tiko lo e lomaqu.

Me vaka ga ni rau se qai suka mai e loma, sa sega ni bera na nodrau vakadonuya na noqu i tuvatuva.

E kaya o Vosalevu ni ratou sa qai dau vodo e na nona motoka, ka ratou soveataka na veisitoa kece e ratou nanuma me ratou na butakoca e na bogi.

“Vuqa na gauna keitou na dau soveataki “Cumming St” baleta ni levu na sitoa ni volitaki kaloko, na i taube daimani kei na i taube koula e tiko kina.

“Qori na sitoa qo, vata kei na sitoa o ya, me tou sa na butakoca e na bogi, sa drau lomavata me tou sa na tekivu e na bogi e dai se qai tekivu e na bogi ni mataka? taroga yani o Vosalevu.

“Cava tale me qai tekivu kina ni mataka, tou sa tekivu sara ga nikua,” kaya yani o koya na cauravou ni Kadavu.

E na qai kuri tale yani

More Stories