Veimataqali ulavi

Update: 10:57AM ESA koto oqo e ra nai tukutuku kei na i vakasala ni veimataqali ika kei na sasalu ni noda qoliqoli ka veivuke vei kemuni na dauqoli mo na vulica kina na veika bibi e dodonu mo ni cakava ena gauna ni qoli kei na kena lawa ka vakarautaka na SPC (www.spc.int) ni rau sa veitaratara vata kei na LMMA Network (www.lmmanetwork.org), ni wiliwili sara yani.

Na veimataqali ulavi kei  na vanua era vakawa kina

Na vuvale ni ulavi e sivia e 90 na kena veimataqali ka ra vakatokai me ulavi.

Na ulavi era roka rarama kei na batidra e vaka na itoki ni manumanu vuka. 

E levu vei ira na veimataqali ulavi e 30 kina 50 na senitimita na kedra balavu. 

Na mataqali levu duadua vei ira na ulavi, e drokadroka na uludra ka rawa me ra tubu me 1.3 na mita na kena balavu, na kedra bibi e 46 na kilokaramu. 

Na ulavi era kune e na vanua mamatia e na waitui tunumaka e vuravura taucoko ka levu duadua na kedra veimataqali e kunei e na wasawasa na Idia kei na Pasifika.

Na veivanua era susu kina kei na nodra ikanakana

Na ulavi era kunei ena matasawa veivatu kei na vanua e levu kina na loga ni co ni waitui ka vaka talega kina na cakau lase.

Ena bogi era dau moce na ulavi ena so na qara lalai se qakilo ni ra sa boroya oti na yagodra e na luka vulavula. 

Na luka oqo e rawa ni cemuri ira ka dauveivakaleqai se me kua ni boici rawa kina na kedrai boi mai vei ira ka rawa ni ra kani ira na ulavi. 

Na veitikina bibi e na nodra bula na ulavi sai koya na cakau lase ka levu na kena veimataqali era dau kumukumuni me ra vakasucu kina ena baba ni cakau se na gusu ni daveta.

E na batidra raba ka kaukauwa, na ulavi era dau baria na lase me ra kania na kau se ra qai tubu, ka so era kania na kau lalai ka ra bula vata tu kei na lase. 

Eso na dela ni lase era kania, ka vukea na kena qaqi ni kedra kakana kau. 

Era baria vakalevu sara na lase, ia e lailai ga na levu ni kakana e rawa mai kina ka ra dau vakalutuma vakawasoma na kuvu ni lase. 

Me vaka ni rawa vua e dua na ulavi levu me bulia e 90 na kilokaramu na kuvu ni lase ena dua na yabaki, ka rawa kina na nodra bulia na nuku ena veitobu ni cakau kei na matasawa nuku vula sa ka bibi sara. 

Na nodra i tovo ni kana e tarova tale ga na tubu sivia ni kau me ra vakaruguta kina na bula ni lase. 

O ira era dau kania na ulavi e wili kina na dabea, damu kei na vei ika ni cakau tale eso.

Na nodra vakasucu kei na i vakarau ni nodra bula

E voleka ni o ira taucoko na ulavi era tekivuna na nodra bula me ra ulavi yalewa ka qai veisau e muri me ra roka drokadroka se roka karakarawa se ulavi tagane. 

Eso tale na kena mataqali e totolo sara na nodra tubu ka ra sa rawa ni vakasucu mai na 2 ki na 3 na yabaki ka rauta ni 5 ki na 6 na yabaki ni nodra bula taucoko. 

Ia, o ira na mataqali ulavi lelevu cake e vaka e berabera na nodra tubu ka ra yacova yani e sivia e 15 na yabaki ni nodra bula.

Eso na mataqali ulavi era toso ki na dua na vanua me ra la�ki vakasucu kina e na nodra kumukumuni yani vakalewe levu, ka dua na ulavi yalewa e vakasucuma e udolu vakaudolu na yaloka ka ra veiwaki vata kei na nodra wai na ulavi tagane.

E rauta ni 25 na auwa, na yaloka sa veiwaki oti oqori era sa buli me ra luvena lalai rauta e 1 na milimita na kedra balavu ka ra ciri voli. 

Era ciri tiko oqori ena dua na gauna balavu ni bera ni ra la�ki takasa vakadua e na veicakau lase.

Na i vakarau ni qoli

Nai vakarau ni qoli e vakayagataki vei ira na ulavi:

llawa vakaduri; e dau vakayagataki na mataqali lawa oqo era dau kumukumuni kina vakalewe levu na ulavi me ra vakasucu;

lsamarini se vakilivati; vakalevu ga ni vakayagataki vata kei na cina livaliva ena bogi ni ra moce tiko na ika ena ruku ni lase.

E levu na ulavi era dau qolivi ena gauna era kumukumuni kina me ra vakasucu. 

Na mataqali qoli vakaoqo e dau vakacaca vakalevu ka ra vakavuna na qolivi ni ika lalai, e levu vei ira era rawa ni ra tubu cake me ra qai qolivi e na veiyabaki mai muri.

Na i vakarau ni veiqaravi kei na veika ka rawa ni vakayacori

Na yalani ni lelevu ni ulavi ka rawa me qolivi e na so na yanuyanu e na Pasifika e vaka e sega soti sara ni yaga vei ira na mataqali ika ka veisau mai na ika yalewa ki na ika tagane e na gauna era tubu tiko kina. 

Kevaka o ira na ika lelevu era qolivi, oya ko ira ga na ika tagane, era na bula kina na ika yalewa (ika lalai) ka sa na tosoya cake na kedra iwiliwili.

Na yalani ni ka e qolivi (wiliwili ni ika se taga) e sa vakayagataki vei ira na ulavi, ia e na kena vakatautauvata raraba e sega ni veiganiti kei ira na veikoro dauqoli. 

Eso na vanua era sa yalana na lelevu ni lawa me vakayagataki ka ra sa vakatabuya na vakayagataki ni SCUBA.

Ena i qoliqoli sa vakatabui vakabibi sara ke iqoliqoli lailai e vaka e sega ni yaga soti me ra maroroi kina na ulavi. 

Oqo e baleta ni balavu na vanua era veitosoyaki kina me ra kana ka yawa sara na veivanua era dau kumukumuni kina me ra vakasucu.

O ira na lewenivanua e tu vei ira na kila na gauna kei na vanua era dau kumukumuni kina na ulavi me ra vakasucu. 

Nai tukutuku oqo e vakavuna na kena rawa me vakayacori na:

lvakatabui na qoli e na gauna ni kumukumuni me ra vakasucu kina na ika ka na rawa ni vakayacori na vakatabui vakaleleka ni veiqoliqoli me vaka ni so vei ira na ika era vakasucu se kumukumuni.

Vakuri na veika e lalawataki vakoro me wili kina na:

lvakatabui ni qolivi na ulavi e na bogi ka vakayagataki kina na moto. 

Eso na veikorokoro era sa vakatulewataka qo baleta ni vakavuna na nodra qolivi vakalevu na ulavi lelevu e na veiqoliqoli voleka;

lvakatabui na lawa vakaduri lalai; rawa ni ra dro kina na ika lalai ka me ra tubu tale me vakatubura na iwiliwili ni ika.

Ena qai tomani tale yani.

More Stories