Vakananumi ni yabakidrau

E TAU taumada na uca ni veivakalougatataki mai na yanuyanu ko Waya mai na yatu Yasawa, e na mataka lailai ni siga Vakarauwai sa oti, ni bera ni qai mai rarama yani na matanisiga me yacova sara ni sa la?ki dre ko Malolo e na kena yakavi.

Sa rairai totoka ka vakaciriloloma dina ni ra sa kelekele mai na idinicavu mai na veikoro mai na yanuyanu ko Waya, ki na koro ko Namara e na mataka lailai o ya, me ra mai marautaka kina, se lotu vata ni kena solevutaki na kena calati ira na misila levu ka a robota na noda vuravura e na yabaki 1918.

E rauta ni rua na udolu vakacaca na lewe ni vanua o Waya Levu kei Waya Sewa, era osota yani na koro ko Namara e na mataka ni siga oya.

Na soqo namaki oqo e ra gole mai kina na Vola Kawabula kei ira na i sema ni dra voleka mai na veiyasai vuravura me rawa ni ra la?ki vakadinadinataka na veivakurabuitaki ni cakacaka mana ni Kalou e na nodra vanua.

Rauta toka na ciwa na kaloko sa osodrigi na loma ni koro ko Namara mai vei ira na lako yani, ka sa tekivu me laga tu vakamalua na sere ni lotu rogorogo totoka mai vei ira na matasere cokovata ni koro ko Yalobi kei Nalauwaki.

Sa rairai vinaka dina na loma ni koro ni ra daramaka na i sulu vulavula na turaga kei na marama me vaka era sa bosea vakavanua.

Ni qai tini donu na kaloko sa tekivu na lotu ka sega tale ni qai dua na tamata e veilakoyaki ka ni ra sa vakanamata kece ki na gauna namaki ka ra a waraka vakabalavu tiko mai.

Taumada na nona tekivuna na lotu na i Talatala Qase e na i Wasewase ko Vuda, o Talatala Manasa Saraqia ni bera ni qai veicurumaki tiko na vosa kei na i tukuni ni kena lako sivita na nodra yanuyanu na mate oqoka na misila.

Na kena i tukutuku ni gauna e veitauvi kina na misila era mate vakayauyau sara kina na gone kei ira na tinadra, ka sa keli ga e dua na i bulubulu levu, me ra bulu vata yani kina.

Sa roboti Viti Levu mai na mate oqo ka sega ga ni kunei rawa e dua na kena i wali.

E na gauna e vosa kina o Qasenivuli Vakacegu Epeli Rawaqa, e a vakavinavinakataki ira taumada na lewe ni vanua o Waya, e na vuku ni nodratou veisureti na koro ko Namara me mai vakayacori kina na lotu ni lako sivia e na macawa sa oti.

E kaya o Rawaqa ni qai tekivu na yabaki sa oti e rau sa vakavakarau mai kina na vanua ko Waya Levu kei Waya Sewa e na soqo ka ra mai vakacavara e na siga Vakarauwai.

Tomana ni ra sa vakavakarau na i vakalesilesi ni Tabana ni Lotu mai vei ira na i Talatala e na kena vakayacori na lolo kei na masumasu.

?Na vakavakarau vakayago kei na vakavakarau vakayalo.

?Au vakavinavinaka vakalevu ni bula tiko e dua na Kalou, me vaka e volai e na Same Wase e 100 ?Dou vakavinavinaka vei Jiova ni sa sega ni mudu na nona loloma, ka sa yacova na i taba tamata kecega na nona lomadina?.

?Siga nikua sa i koya na noda siga ga ni vakavinavinaka, na noda siga ni solevu, ka me vakacerecerei tikoga kina na yaca i Jiova,? kaya o Rawaqa

Kuria ni siga Vakarauwai era vakananuma ga kina na veivakurabuitaki e vakayacora ki na vanua o Waya Levu kei Waya Sewa na Kalou Levu ko Jiova ka ra kalougata na i taba tamata era bula donuya, e na kaukauwa ni nodra vakabauta na nodra qase, ka sa mai yacova oqo na i ka 100 ni yabaki na nodra lolo kei na masumasu, e na i ka 17 ni vula ko Veverueri, ka se tekivu sara mai e na yabaki 1918.

E kaya o Qasenivuli Vakacegu ni o Talatala Samuela Jeke e a cakacaka sara tu mai vakabalavu e na vanua ko Bua, ka qai mai tinia na nona veiqaravi vakalotu e na vanua ko Viwa.

Tomana ni gauna e sa oti kina na nona veiqaravi vaka i Talatala, e sa mani mai lesu tale yani ki na nona koro dina, ka tara toka na nona vale e na vanua ka sa tiko kina na nodra valenisoqo e na gauna oqo.

E kaya o Rawaqa ni kilai levu o Talatala Jeke e na kaukauwa ni nona vakabauta na noda Kalou Levu ko Jiova.

?Era dau talanoataka na tukai keimami, au sa volekata yani oqo na 67, ni dau wili Vola Tabu e na bogi me maca na waiwai ni cina, e na dua na rarama e curu mai loma ni vale, ka cinava na nona i Vola Tabu.

?Dau soko e na lea waqa me lai Viti Levu se ki na Bose Vakalotu, ni maravu tu na draki, era dau kaya na qase ni dau tasiri na nona waqa ni na kauti koya tikoga e dua na bati ni cagi.

?Ni dau tau tu na uca, ka taubale tu o Talatala Jeke, e na rawa ni mamaca tikoga na vanua e muria, o ya na qaqa se na kaukauwa ni nona vakabauta na Kalou,? kaya o Rawaqa.

Tomana e na gauna era lesu mai kina na Bose ni Lotu mai Viseisei e Vuda, me ra mai vodo e na waqa ka kele toka e na veinuku mai Wailoaloa, e qai raica ni serau mai loma ni wai na volavola ka volai koto vakaoqo:

?Samu, na matetaka oqo e sega na kena wai, na kena wai duadua ga na lotu?.

E kaya o Rawaqa ni sa qai kacivi iratou na lewe ni nona waqa o Talatala Jeke me ratou rawa ni vakadinadinataka na veika e sa raica tu e matana votu.

Kuria ni ka e veivakurabuitaki kina ni wai madaga e yaco tu e durudratou, ia e qai serau mai  e na dela ni veinuku e loma ni wai na volavola oya.

Nodratou sa lesu tale ki Namara, sa qai la?ki masumasu kina ko Talatala Jeke e na loma ni tolu na bogi kei na tolu na siga.

Ni qai yadra mai na i ka va ni siga o Sevanaia Tuinamataya, e sa tarogi Talatala Jeke sara ka vaka,? Vava na cava o sega ni moce tiko kina?

  Namaka na kena i kuri e na macawa mai oqo

More Stories