Tu Vakasuka

E rau dabe veitikivi toka oqo ko Jone Guru (mawi) kei Eroni Qiolevu mai na Mataqali o Nautodua ena loma ni yavusa o Nautodua, mai na koro ko Vatani, Kaba, Tailevu. Veitaba: VILIAME ODRO

NA LEWA ni Bose Vanua e Kaba, keimami sa duavata kina, ni keimami na sega ni tiko e na veibuli mai Bau yanuyanu e na vula mai oqo, ka keimami na sega talega ni kauta na neimami magiti.

Oqori na veimala ni vosa e cauraka mai ko Eroni Qiolevu mai na Yavusa o Nautodua, Tokatoka Bureveisova, Mataqali o Nautodua, mai na koro ko Vatani, Kaba, Tailevu.

E kaya o Qiolevu ni ratou sega sara ga ni bau duavata na vanua, e na kena sa tabaki e na The Fiji Times kei na Na i Lalakai, ni sa na vagunuvi ko Ratu Epenisa Cakobau me sa na taura na i tutu vaka vunivalu, e na vula mai oqo.

“Keitou sega ni dau lakova na gaunisala cala, keitou sa duavata e na neitou Bose Vanua ni kevaka e sa veibuli na Roko Tui Bau, me bulia ga na Vunivalu, yaco ga e kea, ka kakua ni siova mai na Tui Kaba.

“Au via tukuna talega e na niusiveva oqo, me kila tiko o Roko Tui Bau, me kakua ni dau vakalolomataki iratou na neitou gone mai Mataiwelagi, baleta ke sa vaka oqo, na neimami kawa era muri keimami tiko mai, era na veilecayaki.

“Na politiki e liu, e dau kilai tu na politiki vaka Bau, o ya na politiki duka, e vinakati me dina na lasu, ka lasu na dina. Keitou sa via vakadodonutaka e na gauna oqo me rawa ni vinaka na vanua o Bau,” kaya o Qiolevu.

Tomana o Qiolevu ni sa cala ga vei iratou na veika e ratou cakava mai na yanuyanu turaga, ratou sa na rawa ga ni bulia na nodratou Tui Kaba, ka sa vakadonui oti talega e na nodratou Bose Vanua.

Kuria ni se bula tiko na tuakadra o Ratu Joji Cakobau, ka tiko mai Mokani, dina ni leqa tiko na yavana, ia, e ratou sega ni via kila na tikina o ya.

Tomana ni ratou na lako na nodratou ka ratou tiko mai Suva ki Mokani, me ratou la’ki tarogi Ratu Joji, se ratou sa bau veitalanoataka na veibuli e sa vakarau vakayacori oqo, se sega?

Keitou sa mai rogoca ni ratou tukuna mai Bau ni ratou sa veivakadonuitaka me sa taura na i tutu oya, o Ratu Epenisa.

“Kevaka e dina na i tukutuku se sega, keitou sega ga ni duavata na veibuli e na caka mai Bau.

“Keitou na raica ga o koya e qase ka turaga, ka ni se bula vakavinaka sara tikoga e na gauna oqo, ia, keitou sega ga ni bulia na marama me taura na i tutu vaka vunivalu na Tui Kaba.

“Keitou sega talega ni taleitaka na kena sa la’ki tabaki sara e na pepa na veibuli ni Vunivalu, me sa kila tu o Viti raraba, sa qai cabe mai vei keitou nai tukutuku mai Bau, ni sa oti e dua se rua na siga.

E kaya na turaga yabaki 57 oqo, ni dau kalawaci ga na kau, ka sega sara ga ni ratou taleitaka vakalailai na vanua o Kaba na veika e ratou cakava oqo mai Bau.

“Au via vakasalataki Roko Tui Bau talega, me tara ga na nona yasana, ka kakua ni via mai siova na neitou yasana. Au nuitaka ni kena tabaki na noqu i tukutuku, e na vuku ni vanua o Kaba, e na niusiveva ni i Taukei oqo, e na lewa e sa davo kina na vanua, me rawa ni ra kila na luvei Kaba, era tu e na veiyasai Viti, ka vaka kina o ira na tiko mai vavalagi, ka ra lomatarotarotaka tiko na ka e sa via cakava oqo ko Roko Tui Bau.

“Na kena dodonu sara ga au sa vakamatatataka yani oqo, ni cala na veika e sa via cakava oqo ko Roko Tui Bau,” kaya o Qiolevu.

Tomana o Qiolevu ni na vakadavori donu ga na i lakolako e na gauna oqo, ena sega tale ni qai cala, se veve, ka ra na kila na kawa kei Kaba e na veisiga ni mataka, ni vaka bagi oqo na kena i cakacaka.

“Ni sa na muri ga vakadodonu na veika au tukuna tiko oqo, e na kalougata kina na vanua, era na kalougata kina na neimami kawa,” tinia o Qiolevu.

More Stories