Saumi na vakatataro ni lawa ni koro

Update: 10:30AM Ni bula vinaka na turaga, marama, cauravou, goneyalewa kei kemuni ragone.

Ena macawa qo, au na gadreva meu na sauma eso na taro kei na nanuma a volai tu ena niusiveva vakaviti kei na kena vakavalagi me baleta na lawanikoro. Au na vakamatatataka na yavu sa vakatututaka tale mai kina na lawanikoro na Tabacakacaka iTaukei. Sa kerei moni wiliwili sara yani. 

�Bula vakaivakarau kei na bula sautu e nakoro,� qori na malanivosa a rogoci vakawasoma mai vei ira na matanitikina ena gauna e ciqomi tiko kina na vakatutu ni lawanikoro a qaravi ena veiyasana. 

A mai volai tiko ena niusiveva, ni lawanikoro kei na iwalewale ni veiliutaki ena gauna vakoloni e vakatakilakila ga ni matanitu vakoloni e Viti. 

Era a sogoti kina na itaukei ena nodra koro, me maroroi tale ga kina na nodra itovo. Ia, e vakatikina ga na dina ni itukutuku qori, a sega ni vakamatatataki sara ni lawanikoro a nodra itovo ni bula dina ga na itaukei ka qai mai vakamatanitutaki ena matanitu vakoloni. 

A qai mai tauyavutaka na matanitu vakoloni na mataveilewai itaukei me qarava na veiyasana. 

Na ivakamacala ni iwalewale ni nodra liutaki na itaukei ena gauna vakoloni e vu ni nodra dravudravua ena bula ni veivakatorocaketaki, qori e sega sara ni dina ni a sega ni raica na yasana taucoko. 

Nida vakatautauvatana na veivakatorocaketaki kina rawaka vakailavo, e yalani na noda ivakamacala baleta ni sega ni umani kina na bula raraba, vakabibi na bula vakaveiwekani, na solesolevaki kei na bula vakaitovo. 

E bibi meda kila vakataucoko na ibalebale ni veivakatorocaketaki ni bera nida vakamacala kina. 

Na lawanikoro a tauyavutaki ena 1876, ni bera ni mai bokoci ena 1914, a qai mai taurivaki tale ni oti vakacaca e vasagavulu na yabaki ena 1944 a qai bokoci tale ena 1967. 

Na ruasagavulukatolu na yabaki mai na 1944; e vakatokai tu na �gauna koula kei Viti� nira a rawaka na itaukei ena itagede kece ni bula ka bulataki na veivakarokorokotaki ena kena vakatagedegede sara e cake. 

Ni oti e limasagavulu na yabaki, sa raica na Tabacakacaka iTaukei ni sa laurai votu na leqa a kerei taumada kina na lawanikoro ka sala vinaka me valuti kina na leqa lelevu sa curuma tu na veikoro oya me sa vakatututaki tale mai na lawanikoro, qo e salavata kei na vakatutu ni Bose Levu Vakaturaga ena 2004 me baleta na taurivaki tale ni lawanikoro. 

Na luluqa ni kena dokai na ivakarau vakavanua, na leqa ni tikobulabula kei na tubu ni veileti e nakoro, era a kerea kina na lawanikoro na turaga kei ira na qase ni vanua ena 1980. 

Ena 2009 e sa gadreva tiko mai na yasana o Serua, Rewa kei na so na koro e Lomaiviti na lawanikoro. 

Na Matabose ni Veika Vakaitaukei a vakadonua me qaravi e dua na vakadidike me salavata kei na bula edaidai. 

A mai vakacavari na cakacaka qo ena 2011, ia ena ivakasala ni Matabose, a mai tu vakawawa na pepa qo ka me qai veitalanoataki tale ena dua na gauna. 

Ia, ni tomani tiko na veivakararamataki ena lawanikoro, salavata kei na nodra kerekere na Valenivolavola ni Yasana kei na Bose Vakoro, a vakadonui tale me sa cakacakataki na kena vakatututaki na lawanikoro ena yavu ni rawaka vakailavo, bula vakaitikotiko kei na dodonu ni maroroi ni noda itovo na itaukei me vaka e virikotori ena tikina 23 kina 27 ni Lawalevu kei Vuravura Me Baleta Na Dododu ni Tamata. 

Na lawanikoro e sa vakatututaki tale yani ena vakabauta ni Matabose Ni Veika Vakaitaukei kei na Tabacakacaka iTaukei ni na vukea na solevaki ni rawaka vakailavo ena veivakatorocaketaki, maroroya na ivakarau ni bula vakaitaukei, na noda itovo ka vakabibi na noda veiwekani.

More Stories