Na ivosavosa vaka-Viti

ESA koto oqo e ra nai kuri ni ivosavosa vaka-Viti eda vuli tiko mai kina ena veimacawa, ni wiliwili sara yani.

Na ivosavosa cava e kena ibalebale sega ni tiko dei ena kena vinakati me vakatotolotaki na caka ni dua na ka.

Kena isau: Butu qilaiso katakata

Vakamacala: Eda kila kece na qilaiso ni katakata, nida butuka eda na veibutuyaka toka na yavada; da sega ni toka vakamalua se toka dei. O koya gona e vakatauvatani kina na ivosavosa qo ena noda saga toka e dua na ka ka vakavuna kina na noda sega ni dau tiko dei se toka vakamalua, eda sa saga toka ga me rawa na ka eda via cakava; qai cavuti gona kina na ivosavosa qo.

Na ivosavosa cava e dau cavuti vua e dua e dau digidigi vakabibi ni dua e digitaka na kena isa, oti qai lai tinitale ina dua na tagane se yalewa e ca.

Kena isau: Digidigi voli qai watimu e dua na vusi

Vakamacala: Na ivosavosa qo e cavuti vakalevu vei ira na cauravou se goneyalewa era dau digitaka voli na watidra. Ni dua e digidigi tiko ena qai cavuti vua na ivosavosa qo, ni o digidigi voli o qai tini sara ga ena dua na ka e ca se na dua naka o sega ni tadra.

Na ivosavosa cava e kena ibalebale vakayagataka na ka ni se bera na kena gauna, oti qai mai leqa voli yani.

Kena isau: A ca ni taumada

Vakamacala: Na taumada na ka e caka e liu, tukuni e ke ni va gauna na ka kece ga. E tukuni ena ivosavosa qo kevaka e dua na ka eda dau maroroya tiko me qai tiko na gauna me vakayagataki kina, ni qai bera na gauna me vakayagataki kina eda sa mai vakayagataka koso tu. Ni qai yaco mai na kena gauna dina sa oti se sa ca tu, qai cavuti gona kina na ivosavosa qo.

Na ivosavosa cava e kena ibalebale ni na qai yaco dina ga mai, se rawa na ka e waraki tiko, e toso vakamalua ia ena yaco ga.

Kena isau: Ena yati mai na colo

Vakamacala: Na yati, ni dua na ka e toso vakamalua e ketena me vaka na sici kei na bosucu ni waitui. Na manumanu qo nira yati era toso sara ga vakamalua, kevaka eda waraka tiko ena qai yaco ga mai. Colo oya na loma ni vanua, kena ibalebale ke dua na ka e tiko mai kina ka da waraka tiko ena qai yaco ga mai.

O koya gona ke da waraka tiko e dua na ka ka toso tiko mai vakamalua ena qai yaco ga mai, qai cavuti gona kina na ivosavosa qo.

Na ivosavosa cava e kena ibalebale viavia kila ka dau via yalataka rawa e liu na veika ena yaco ni se bera na gauna ena yaco kina.

Kena isau: Wilika na toa ni se bera ni saulaki

Vakamacala: Eda kila ni dau vakayaloka na toa eda dau via kila se sa vica tiko na kena yaloka, mai ke ya sa da dau wilika rawa sara toka mai kina na levu ni toa ena rawa. Na saulaki oya me diri, sa saulaka na nona yaloka na toa. Ia, ni bera na kena saulaki eda sega ni kila na veika ena yaco, rawa ni yaco eso na leqa me vakaleqa na yaloka ka lai vakaleqa tale ga na iwiliwili ni toa eda sa taura rawa mai ena wiliwili ni yaloka.

O koya gona ni bera ni saulaka na nona yaloka na toa meda kua mada ni wilika na yaloka, nida sega ni kila na veika ena yaco.

Na ivosavosa cava e kena ibalebale lako ka sega ni tatau ni caka tiko e dua na soqo se gunu yaqona ena dua na vale.

Kena isau: Curu vakaiToga

Vakamacala: Qo e dau kilai tani tu ni sa dau nodra ivakarau tu na wekada mai Toga, era dau tu ga va qo ra via lako era sa lako sara ka ra sega mada ga ni bau tatau. Ia, vei keda na iTaukei e via sakasaka vei keda na ivakarau vaka qo.

O koya gona ni dua e tu ga va qo sa curu ituba sa lako sara ka sega ni bau tatau ena qai cavuti gona vua na ivosavosa qo: Curu vakaiToga.

Na i vosavosa cava e dau tukuni ena dua na ka e oti vakasauri ka oti sara vakadua, io sega tale ni dua na ka e vo me rawa ni vakuri se semai kina.

Kena isau: Vaka e boko na buka bitu

Vakamacala: Na bitu na kau kilai levu, kau ni lomanivanua se bati ni wai, vakatagona, vauvau me bilibili, tali me lalaga ni vale kei na so tale; rawa ni buka ni sa madu. Na buka bitu e sega na kena qilaiso, ni sa boko ga e boko sara ga vakadua. Qo gona e vakatautauvatataki kei na dua na ka e oti vakasauri, oti sara vakadua sega tale ni dua na ka e vo me rawa ni vakuri se semai kina.

Na ivosavosa cava e dau cavuti ni o via vakanuinui vua e dua, oti qai cala na nomu vakanuinui ni leqa tale ga o koya o vakanuinui kina.

Kena isau: Vakararavi kina vunikau vuca

Vakamacala: Ni dua na vunikau e vuca oya ni sa madu, sa na ca tale ga ni sa malumalumu. Ke mani dua gona ena saga me ravita se namaka me vakayagataka ena inaki cava ga, ena sega ni yaco na ka e vinakata ni na oti ga a bale na vunikau ni sa malumalumu tu.

Ni dua gona e dau vakanuinui vua e dua qai cala nona vakanuinui ni leqa tale ga o koya e vakanuinui kina ena qai tukuni vua na ivosavosa qo.

Na ivosavosa cava e dau cavuti ni sa rui kosakosa, levu na vosavosa e cake kei na mamawe.

Kena isau: Vaka na tara vale

Vakamacala: Ni caka na tara vale eda na kila vinaka ni dau kosakosa nira vosa kece ga na cakacaka tiko. Qo ra gone na tara vale vakaViti era dau solevaka na Tukada. Ni dua gona na vanua e kosakosa qai levu na mamawe, ena qai cavuti kina na ivosavosa qo.

Ena qai tomani tale yani.

More Stories