Laveta cake tale na veiqaravi: Katonitabua

Update: 10:03AM ENA macawa qo au na gadreva meu na veivakararamataki ena ituvatuva vou ni Yabaki Vakailavo ni 2017 -2018. Au na wasea tiko yani na veivuke vakailavo sa vakarautaka tiko na matanitu me baleta na veiqaravi ni Tabacakacaka iTaukei kei na Matabose ni Veika Vakaitaukei.

Ena bogi ni Lotulevu sa oti, a mai kacivaka kina na Minisita ni i Lavo na ituvaituva vakailavo ni 2017-2018. Ena veivakadeitaki ni turaga Paraiminisita ka Minisita ni Veika Vakaitaukei, a mai tubu na ivotavota vakailavo ni turaganikoro, a vakarautaki taumada votavota ni yabaki vaka i lavo sa oti e $1,074,200. Ia ena kerekere ni Tabacakacaka iTaukei sa mai tubu ena $1,483,179. Qo e kena ibalebale ni sa ra na ciqoma tiko na turaganikoro e $100. ena veivula. Sa vakamamasu ni Tabacakacaka iTaukei me toso cake tale vakalailai na nomuni veiqaravi na turaganikoro ka me laurai na duavata kei na bula sautu ena noda veikoro. Na vinaka ni nomuni veiqaravi ena vinaka ga kina na nomuni koro ka ra tikovinaka tale ga kina na lewena. 

Ena vuku ni nasinikoro, au kerea na veivosoti ni mai sega ni dua na ivotavota vakailavo mera saumi kina na nasinikoro. Ena 2016 a rau mai sainitaka na Tabacakacaka ni Bula kei na Tabacakacaka iTaukei na veidinadinati me baleta na nodra qaravi na nasinikoro. Ena veidinadinati qo a dodonu mera vakatavulici ka vakaivolataki vakavinaka na nasinikoro taucoko ena 1171 na koro e Viti. Ena gauna qo e se bera sara ni vakacavari vinaka na veika me vakayacori ena veidinadinati ka na gadrevi tale ga na veivakadonui ni Boseyaco ni Matanitu. Qori na vuna levu a mai lutu tiko kina na ivotavota ni nasinikoro, ia e gadreva me vakadeitaka na Tabacakacaka iTaukei ni na tovolea tiko ena nona igu taucoko me vakavotukanataki na sasaga qo. Sa ni vakamasuti na turanivanua, na komiti ni koro kei kemuni na lewenikoro ke rawa nida na veivuke tiko mada ena nodra qaravi tiko na noda nasi ni koro.

E sa vakarautaka na matanitu e $100,000 me baleta na lawanikoro, me vaka ni sa mai vakacavari na noda solia na noda vakatutu me baleta na lawanikoro, e marautaka na Tabacakacaka iTaukei ni sa na qai rawa ni taleva yani na veikoro ena vuku ni lawanikoro vou vakatututaki oni a cau mai kina. 

Ena gauna qo sa volai vou tale tiko na lawanikoro ka sa vakacurumi tiko e loma na vakatutu a ciqomi mai na 14 na Yasana. 

Me vaka ni oni sa vakadinadinataka tiko na kena sirovi kemuni yani na veiqaravi ni Tabacakacaka iTaukei, e marautaki vakalevu ni sa vakarautaki tale tiko e $100,000 me tomani tale kina na veiqaravi qori. 

Sa rawa ni oni na nanamaki tiko ena veibose ni Yasana kei na soqo lelevu ni matanitu mera na mai vakacurumi na gone ena iVolanikawa, ra bokoci na mate, ra vakamau na se bera ni vakamau, na vakaivolanisucu kei na vuqa tale. 

E sa vakarautaki tale ga e $177,226 me baleta veiqaravi ni veivakacurumi ena iVola ni Kawabula ena noda veiyasana. Me vaka ni tomani tiko qo na kena vakacurumi ena kompiuta na yacada ena ivolanikawa, na ivotavota vakailavo vou qo sa na vakarawarawataka sara na veiqaravi ni oni sa na rawa ni qaravi ga ena valenivolavola ni yasana. E sa na sega tale ni oni na gole tiko mai i valenivolavola liu e Suva moni mai vakacurugone se boko mate kina. 

Ena yabaki vou vakailavo qo, sa navuca tiko na Tabacakacaka iTaukei, na Matabose ni iLavo Maroroi ni iTaukei kei na Koronivuli ni iTaukei e Nadave me sa sevutaki kina na vuli ni Sauvaki ni Vanua me baleti ira na isausau vou ni veiliutaki vakaturaga ena noda vanua. E sa vakarautaki na matanitu e $60,000 me baleta na vuli qo. 

E sa mai tosocake na ivotavota vakailavo ni Tabacakacaka iTaukei kina $13.2 na milioni, mai na kena ena yabaki vakailavo sa oti e $11 na milioni. 

Au gadreva meu vakadeitaka vei kemuni na lewenivanua, ni  toso cake ni ivotavota vakailavo qo ena vukea na neimami na siro sobu yani na vakailesilesi ka na sasagataki sara ena neimami igu me kau yani ena nomuni matanikatuba na veiqaravi ni Tabacakacaka iTaukei. 

More Stories