Koronivuli mai Davuilevu

Update: 12:15PM

ENA i karua ni yabaki ni kena tavoci e na Na i Lalakai e na yabaki 1963, e a talanoataki tiko kina na nona sa yacova mai na i ka 21 ni yabaki ni nona cici na koronivuli ni Lotu Wesele na Lelean Memorial School mai Davuilevu.

Vaka koto oqo na i tukutuku e tabaki no kina:

E a marautaki e na siga Tusiti sa oti na nona sa yacova mai na i ka 21 ni nona yabaki ni bula na koronivuli rogo levu mai Davuilevu, na Lelean Memorial School, ka sa wiliki kina e na i tutu vakacauravou.

E a vakayacani na koronivuli oqo vua na Qase Levu lomani ka gugumatua ko, Rev. C O Lelean, OBE.

Na draki e na siga ni soqo levu ko ya e sa daumaka dina, ka ra mamarau tu na gonevuli kei na qasenivuli.

A vakayacori na soqo ni vakananumi oqo e na mata ni vale ni vuli levu, na Asaeli mata Memorial Wing ka ra tiko kina na i liuliu lelevu ni Lotu Wesele kei na Tabacakacaka ni Vuli vata kei na marama watidra, vaka kina e lewe vuqa na turaga kei na marama e ra a sureti yani.

O ira na turaga i liuliu lelevu oqori ko J G Roger, na i Liuliu ni Vuli e Viti kei Rotuma, Qasenivuli Liu mai na Ratu Sir Lala Sukuna Memorial School, ko Semesa Sikivou, na i Vukevuke ni i Liuliu ni Vuli e Viti, ko Rev. J B H Robson, kei na Qase Levu e na nodra tabana na Idia.

E a tekivu na soqo e na veimama ni rua e na yakavi, e na kena lagati e dua na sere ni Lotu ka qai masu na i Liuliu ni Lotu Wesele ko Rev. Setareki Tuilovoni.

Ni sa tini na lotu sa qai vosa na Qasenivuli Liu mai na Lelean Memorial School ko R L Northcott ka vakayatuyatutaka na i tutu ni Koronivuli e na gauna sa oti, me yacova na siga ka vakayacori kina na soqo ni kena vakananumi.

E kaya ko Northcott ni ra lewe 350 taucoko na gone e ra vuli tiko mai na Lelean Memorial School, ka toro cake tikoga na kedra i wiliwili e na veisiga.

Era lewe 200 e ra moce ka vakaitikotiko ga mai Davuilevu, a ya e 170 na gone tagane ka 30 na gone yalewa.

Era vuli talega e keya na gone mai na veimata tamata kece, gone ni Viti, Idia, Jaina kei na vei yanuyanu e na Pasifika.

A kaya vaka oqo ko Northcott, �E dua na ka taleitaki ka kune e ke sa i ko ya na nodra vuli vata na gone tagane kei na goneyalewa (co-education) kei na nodra qarava vata na gaunisala ni nodra vuli vata oqori na vuku dina e na i vakatavuvuli ni kila-ka kei na veituberi vakayalo��.

A kainaka talega ko koya ni sega ni tu vakataki koya na Lelean Memorial School, ka ni okati tu me dua ga na i wasewase ni i tikotiko levu ko Davuilevu, ka sa dau vakatavulici vei ira na gone na veika bibi me ra kila tiko kina na nodra i tavi ki na uma levu, me ra vakayacora na nodra cakacaka e na sala ni veiqaravi dodonu ka savasava vei ira kecega na lewe ni koro ko Davuilevu.

A qai vakayatuyatutaka talega ko Northcott e dua na ka, ka rogo tiko kina ko Davuilevu, ka wiliki talega kina na LMS, ka sa i koya na kena vulici na cakacaka ni liga (technical education) na vuli ka a tekivutaka na turaga rogo levu ka kilai deivaki vei keda, ko R A Derrick MBE.

�E na kena i tekitekivu na koronivuli oqo, e a tu ga kina na vei vale lailai ka makawa,�� Ia e da sa raica tu e daidai na veivale vovou ka lelevu, ka vu mai na nodra gugumatua ka raiyawa na turaga e so ka ra a tauyavutaka na Koronivuli��, a kaya talega ko koya.

�Au vakabauta e yaloqu ni da na raica tale e so na vei vale vivinaka e na veigauna sa bera mai, ka me rawa ni tu na nodra bure na goneyalewa kei na nodra veivale na qasenivuli.

�E na tikina oqori e da sa na rai tiko yani kina ki liu, ka sa dodonu me da vakacaucautaki Donnelly ka tiko vata kei keda e daidai, ka vaka kina o ira tale na so, ka ra a moica donu tiko mai na i golegole ni koronivuli oqo me yacova na kena i tutu cecere ka dokai, ka sa tu kina e daidai��, tinia ko Northcott.

Ni sa tini kece na vosa, e rau sa qai lako yani ki na mata ni vale ni vuli e rua na gone vuli, a ya ko Iliesa Jovili mai vei ira na gone tagane, kei Luisa Cama mai vei ira na gone yalewa.

E rau qai laki tauca e kea, e na vosa Vakaperitania rogorogo vinaka, na nodra vakavinavinaka na qasenivuli kei na gone vuli vei ira kece na a yaco yani kina soqo.

Tarava oqori na kena ucu mai e loma ni rara e na mata ni koronivuli e dua na nodra mata vakamalolo na gone yalewa, kei na dua na nodra wesi bula na cauravou ka rau vei musuyaki tiko kina e rua na gone ni Panapa mai Rabe.

Oti oya e sa qai dua tale na seasea vakaciriloloma, ka ra mai toso yani na turaga kei na marama ki loma ni vale me caka kina na gunu ti, ka ra sarava talega na nodra cakacaka ni vuli na gone ka bini tu kina.

More Stories