E bibi na veivinakati

NI da tara yani nai otioti ni wasewase ni ulutaga ni Veituberi ni bera na Vakawati se Premarital Counselling, sa ka bibi sara vei koya na cauravou kei na goneyalewa me rau vakila na veitiki ni yagodrau ka ra vakaitavi ena veidomoni kei na veiyacovi, ka ni oqo e dua tiko na tikina bibi e na bula ni vakawati.

E lewe levu ni sa bera ni ra vakawati, e vaka me dabe toka ga vakalevu ena vakasama ni gagadre ni veidomoni kei na veiyacovi na nodra via vakawati. Na gagano titobu me baleti kedrai sa, sa kenai yacoyaco tiko ga me ra la?ki vakaivotavota ena talei ni veidomoni kei na veiyacovi.

E vaka e sega ni dua na vatavatairalago me vakarautaki koya kina, ni lakolako oqo ena qai tinia ga na mate. E dau vakavuqa vei ira ka vakaoqo, ni gauna ga e sa la?ki dradraluka kina na nodra tiko vata kei na watidra, sa yaco tale ga e kea na bula vakawati, ka ra vaqara e dua tale e bulabula cake.

O ya dina e dua na leqa levu ni kena dabe cala na yavu ni via vakawati.

Oqo e dua tiko na vuna levu era voca se kavoro kina e vuqa na vakawati ka ni yavutaki tiko ga e na gagadre vakayago ka yali na dodomo dina (true love).

Na dodomo dina oqo e dodonu me yavutaki tiko ena loloma Vakalou me vaka ka koto e na 1Korinica 13:4-8a.

Eda sa dau rogoca vakavuqa na veitikina oqo, ia sa koto dina e ke nai yau talei ka vakadeitaki kina na yavu ni vakawati kevaka e rau sa bulataka dina koi rau na veiwatini.

Sai tavi nei koya na dauniveituberi me vakavulica ka vakadeitaka sara vei rau na sa via vakamau na veiyavu talei ni loloma oqo me tiki ni nodrau bula ena sala balavu e rau vakarau lakova yani.

Me da goleva tale mada na yavu ni loloma oqo:

Sa dauvosota vakadede na loloma. Me rau kila deivaki na lewe rua ni rau duidui ka levu na ka ena veicalati toka. Ke mani vakaevei na dredre e sotavi se veika ca e caka vua e dua vei rau, sa yaga me vosota, vosota ka vosota. Ni sa sega ga na loloma, ka sega na veivosoti e na loloma, sa na kacabote na bula vakawati.

Sa yalovinaka na loloma. Ke mani tubu vakacava na veivakacudrui, na loloma e maroroya koto ga na yalovinaka. Na veibasai ga ni yalovinaka sai koya na yalo ca.

Sa sega ni vuvu na loloma. Na vuvu sai tovo ni bula qiqo ka vakani cala kina na vakasama e na vakanananu ca ka sega ni dina. Ni tiko na loloma e na bula ni dua na tagane se dua na yalewa, e na tadola ka rarama tu na yalona ka sega kina ni dua na loma ca e buroro se tubu me vakavurea na ca.

Sa sega ni vosa doudou na loloma. E dau tukuna ga na ka dina ka dodonu ena kena gauna taudonu. E sega na vosa vakaveitalia me vakatubura na veisei, ia sa vosataka ga na gusuna na vosa e vakatubu bula kei na veiwekani vinaka.

Sa sega ni viavialevu na loloma. Kenai balebale e sega ni cakava se tukuna na veika me tubu siviti koya kina vakaikoya e na veika e sega ni dina. Na vinaka cava eda na rawata ke da bulataka na bula ni viavialevu? E sega ni dua na ka vinaka e rawa kina.

Sa sega ni cakava na ka sa sega ni kilikili kaya na loloma. Sa kilai tu ga vakasigalevu na veika e sega ni dodonu me caka e na loma ni bula vakawati. Dina ni sa dau veitemaki na tevoro, ia me rau sa yadrava matua nodrau bula na veiwatini ni sa ca na veisiga oqo.

Sa sega ni qara na ka me nona ga na loloma. Na loloma e sega ni dau nanumi koya vakaikoya, ia e vakaliuca na tani e na ka keca ga e cakava.Sa ka bibi me rau kila na sa vakarau vakawati ni sa bibi enai lakolako oqo na kena veiwaseitaki na veika kece. Na veilasa makawa kece me ra sa vakacirimi tani ka me sa vakarusai na ?Au? ka me sa vakabulabulataki ga na ?nodaru? kei na ?kedaru.?

Sa sega ni cudrucudru na loloma. E dau vu vakacava na cudru? Na cava e dau cudruvaki? E levu sara na kavoro e yaco ena loma ni bula vakawati ni sa sega ni taqei rawa na levu ni cudru. Ni yali ga na loloma e noda bula, sanai tovo ni yalo na cudru ka na buebue tiko me levu cake ka la?ki tini sara e na kasere kevaka e sega ni wali rawa vakatotolo.

Sa sega ni dauloma ca na loloma. Na vosa Vakaperitania ni tikina oqo, ?Love never keeps a record of wrongs? ka kenai balebale ni loloma e sega ni soqona tiko se vakasokumuna na veicala lalai se lelevu sa oti me vakatubura na buebue katakata ni veibeitaki. Ia na loloma sa guilecava na veika sa sivi ka kakavaki me tadolova na veika vinaka sa tu mai liu. Aya na bula e gadrevi me rau yavutaki kina e rua ni rau sa vakatulewa me rau curuma na bula vakawati. Me vakabibitaki vei rau ni bula vakawati e kenai vakadei ga na loloma, na loloma kai tuvaki ni Kalou ka a kunekunetaka na vakawati.

Ko Joni, na tisaipeli ka dau vakatokai me ?tisaipeli sa dau lomana? ko Jisu (the beloved disciple), e na vuku ni nona dau ravi voli ga e lomaserei Jisu ka vakila vinaka nai tuvaki ni yaloi Jisu, e tukuna e na 1Joni 4: 8, 16; ni ?Sa loloma na Kalou? (God is Love).

Ni rau sa lomavata e lewe rua me rau vakatikora na loloma me yavu ni nodrau bula, e rau sa vakadabera sara tiko ga na Kalou mei takele ni nodrau bula vakawati, ka sa na mai yaco kina me ivakarau nibula nai tuvaki ni loloma ka koto e na 1Korinica 13: 4- 8a

Ia na loloma sara tale ga oqo esa na yavu ni nodrau bula ni veidomoni ka tekivu sara mai na gauna e rau se qai veitokani voli kina, dewa yani ki na nodrau siga lagilagi ni vakamau, nai matai ni nodrau moce vata ka vakakina na veisiga e vuqa ni nodrau bula vata vakaveiwatini.

Na loloma oqo e rau veirokorokovi ka veinanumi kina, e rau na veitaleitaki tiko ga kina ka duisoli rau kina me rau dui nodrau tiko ga.

Na loloma oqo e vakatavulici tagane me kilai watina kina ka vukei yalewa me vakacegui watina tale ga kina vakavinaka.

E na gauna ni veituberi taumada na Premarital Counselling, e soli na galala vua na dauniveituberi me taroga vei rau na lewe rua se vakabekaevei, e rau sa vakila tu li na dui yagodrau na kedrau dui sa, vakabibi na vakayadrati ni dui yagodrau me rau vakarau ki na veidomoni e vinaka ka vakaikanakana?

Ke ririko ko dauniveituberi se so na ka e buwawa vei rau na lewe rua , e na uasivi me  vagolei rau vei ira na vuniwai se daunivakasala ni Tabacakacaka ni Bula kei na tabana ni Reproductive Health me ra soli vakasala kina.

E dua nai wase levu ni yalewa vakawati era raica na veidomoni kei na veiyacovi me sai vakayaco ga ni lomadra na watidra, ia ko ira vakai ira era sega sara tu ga ni vakila e dua na kamikamica ni ka e caka tiko.

Sa vaka tu beka ga nodra dau veiyacovi na toa, lako tu ga mai na tamatama, vakacakurobaroba wavoki e yasa ni tinatina, lade ga ka tau tale ki ra e na miniti ka tarava. Me sa qai lagati ga nodra qaqa ni Taro na marama, ?Sa yala kina.?

Sa ka bibi me rau kila na veiwatini ni veidomoni kei na veiyacovi e koto kina e dua nai naki vuni ni Kalou, ka ni sega wale ga ni ka ni vakatubu kawa, ia e koto kina e dua na livaliva vuni ka dregati rau dei toka na veiwatini me kamikamica tiko ga kina nodrau veivinakati e na loma ni bula vakawati.

E bibi kina vua na tagane me vakavulici vakavinaka e nai walewale ni nodra vakarautaki ka vakamarautaki na yalewa ena talei ni veidomoni ka kena delana cere tiko na veiyacovi.

E na loloma titobu ka solia na Kalou vei keda, e vakamuai kina na veitaratara ni veidomoni me ka talei ka ka kagilagi, ni rau kalawa kina na tagane kei na yalewa me rau yacova yani na vunilagi tawa vakamacalataki rawa vakavosa, ia sa ka ga e yacovi e na yalo, yago, vakasama kei na lomada. Sa ka bibi dina sara me rau veikilaitaka na lewe rua na dui yagodrau e na loloma e levu sara ka sega ni ka me kusavi se vakasabusabutaki, ia sa ka me tadolovi vakamalua ka rau vakatasosoko kina na lewe rua e na kamikamica ni veika e vakarautaka tu na Kalou ka nonai solisoli talei ki na bula.

E dua na leqa levu ni tamata sai koya na lecaika, a ya ni da lecava ga na veika bibi ka talei ka dodonu me da kila. E da lecaika baleta beka ni da sega ni vakatavulici kina se sega ni tukuni vei keda na ka e dodonu me da kila.

E dodonu me da kila ni tagane e dau buebue totolo nona gagadre ka vinakata me vakacegui vakatotolo, ia ko ira na yalewa e tiko na veiyasana vuni e yagodra e gadrevi me vakayadrati vakamalua ka gadrevi kina na gauna kei na toso malua me ra qai yacova yani kina nodra ulunivanua (peak, climax).

Ni yacova rawa tiko na yalewa na delana cere o ya, sa qai vaikanakana vua na ka e caka tiko ka kenai tinitini me rau marautaka ruarua na veidomoni kei na veiyacovi. Ke sega, ia sa na qai vaka tiko ga na bali madrai ni Viti nodra bula e vuqa noda marama ni ra vakayagataki ia era sega ni vakaitavi.

Sa dodonu sara me da kila ni sa nakita na veidomoni kei nai veiyacovi na Kalou me caka ga e loma ni vakawati. E sega kina ni tabu, dukadukali se lolovira. E sega tale ga ni ka me ririkotaki se me tabonaki me vaka beka e ca.

E dua na rai cala e tiko vakalevu vei keda nai Taukei oya na noda okata na veidomoni kei na veiyacovi me ca ka sa la?ki yaco kina na yaca ni veitiki ni yago e vakaitavi e na veiyacovi me vaka era sa vosa ca.

Ni ra vuli e na koronivuli torocake na luveda ka ra vulica na veiulutaga oqo era cavuta sara ga na veitiki ni yago ni tagane kei na yalewa ka sega ni dua na kena ca. Ia o kedatou ga nai Taukei, ni sa vakamuai tu ga noda vakasama ni ca se dukadukali na veika oqo, sa na dredre kina ni vakatavuvulitaki na veitiki ni yagoda ni da sa okata me tabu se ca.

Sa ka bibi tale ga me da kila ka me da kakua ni lecava ni bula vakawati vinaka sa I koya na vakawati e daumaka nodrau veimaliwai vakayago, vakayalo na veiwatini. Na talei ni nodrau dau veitalanoa, veiwasei ka veiwali e na vukea na sokotaki ni nodrau bula vakawati.

Nai vakarau ni nodrau veidomoni ka veiyacovi na veiwatini, sai tukuni ga ni nodrau bula veimaliwai e na veisiga. Ke rau dau mamarau ka veitokani vinaka, e na daumaka tale ga na nodrau bula ni veidomoni.

E ka ni rarawa me?u tukuna eke ni so na veiwatini au veitalanoa kei ira, era sa veigaluvi tu vakadede ka gauna duadua ga era bau veivolekati kina sai koya na gauna me ra veiyacovi kina. Ia na veiyacovi vakaoya sa ka tu ga ni voraki ki na dua vei rau.

Ia ke yavutaki tiko na bula e na loloma ni Kalou, e na ka talei sara na bula vakawati ni na sokotaki na bula ena draki malumu ka vakaciriloloma ni veidokai, veikaroni, veimositi kei na veimaroroi ka vakatubura na marau dina kei na vakacegu vei rau ruarua na veiwatini.

E dua na leqa levu ni bula ni cauravou kei na goneyalewa sai koya na viavia kila. Era sega ni bau dau tu me ra taro ivakasala vei ra sa vakawati oti se me ra vakataroga na veika e tara na yago, na yalo kei na vakasama me sala ni nodra vakarautaki ira.

Ni la?ki yaco na leqa e na loma ni bula vakawati, sa qai la?ki votu levu tu na lecaika ni bula.

Au sa via vakabibitaka kina me da tovolea sara na Qase ni Lotu me da kakua mada ni se vakatara me vakayacori e dua na Lotu ni Vakamau, me yacova ni qaravi oti na Veituberi Taumada, na Premarital Counselling ni vo e dua se rua na vula me qai caka na vakamau, baleta ni qai la?ki vakayacori nodrau Lotu ni Veitube, sa matata vakavinaka tiko vei rau na bibi ni ka e rau sa la?ki vauci rau tiko kina.

Ni sa oti na vakamau ka rau sa bula vakairau na veiwatini, mo dou qai tuvana tale e dua na gauna, rauta ni oti e rua na vula mai na siga ni vakamau, me qai vica tale na sota (sessions) ni veituberi (counselling) ka raici kina nodraui lakolako, na veika e rau sotava tiko ka rau tataunaki tale ki na veigauna sa tu mai liu.

Au sa na biuta vakaivola nai tuvatuva ni Veituberi Taumada ka da tara tiko mai enai takitaki oqo me vukei kemuni noda Qase ni Lotu ka sa na rawa ni volitaki na kena i vola e na gauna ni Solevu ni Bose ko Viti e na yabaki oqo.

Sa na tiko tale ga yani kina e so nai ulutaga bibi eda sa tara oti tiko mai me vukei kemuni na Qase ni Lotu, nai tubutubu kei kemuni na cauravou kei na goneyalewa.

Ni qai namaka tiko mai. Ia e na macawa mai oqo e da sa na tara tiko kina na siga ni nomu vakamau

More Stories