Vakarogoi e na UN na qaqa e na veidigidigi

E KAYA na Paraiminisita o Voreqe Bainimarama e na i ka 69 ni bose raraba ni Veimatanitu Cokovata kei Vuravura ka vakayacori mai New York, Mereke ni ka dokai ki vua me vakaraitaka ni se dei koto ga na nodra veitokoni na kai Viti.

Kaya o koya e na nona vosa ni a dei koto ga na nona yalayala ni na lesu tale yani ki kea e na i tutu ni Paraiminisita ni Ripabuliki kei Viti.

E tomana ka cauraka e na loma ni bose ni a liutaka na noda veidigidigi levu e na i ka 17 ni Seviteba, ka a liutaka kina na nona i soqosoqo vakapolitiki na Fiji First e na dua na qaqa levu e na i matai ni veidigidigi me vakayacori e na ruku ni neimami Yavu ni Vakavulewa vou ka yavutaki e na digidigi vakatautauvata

Kuria ka kaya na Yavu ni Vakavulewa oqo e sosomitaka e tolu na Yavu ni Vakavulewa sa oti me vakatekivu mai na Tu Vakaikoya mai vei Bolatagane e na 1970 e na nodra a dau digitaki tu na veimatanitu sa oti e na yavu ni vakarau ni veivakaduiduitaki e na ruku ni veiwasei veimata-tamata.

Tomana ka kaya e na loma ni 40 na yabaki sa oti, eda a liutaki tu mai e na ruku ni veiqaravi ka sega ni vaka demokarisi, sega ni dodonu ka sega ni vinaka ka sega ni yacova na i vakatagedegede e gadrevi me yacova. A ya e na kena vakatautauvatataki na lewenivanua me rawa nida toso vata kece.

E kuria ka kaya tale ni keimami dau rogoca tu ga ni veidigidigi e usutu ni bula galala vaka demokarisi. Keimami kila deivaki e Viti ni sega ni vaka kina baleta ni sega ni daumaka na neimami vakarau ni veidigidigi ni bera ni mai veisau.

Kaya o koya ni a sega ni vakataucokotaka na dodonu, savasava se na veiliutaki vinaka. E taqomaki na nodra kaukauwa eso ga ka ra wasei tiko na lewenivanua vaka mata-tamata.

Na i tutu ni dua na kai Viti e na bula raraba ni vakalewenivanua e vakatautaki e na mata-tamata cava e cavutu mai kina, se gole mai na matavuvale vakaturaga se daunibisinisi, se yasana cava ga e vakaitikotiko kina.

E tomana ka kaya ni gadrevi e dua na veisau me biuti keda e na salatu ki na bula galala vakademokarisi dina.

Ia, mai na veika oqori e a mani yaco na veisau oqori e na 2006 me yacova na 10 na siga sa oti e na kena vakayacori oti na veidigidig levu, ka keimami sa vakanmaata oqo e na so na veisau ka veisautaka na neimami vanua.