Tokitaki vakaukauwa ka sega na veivuke

E SEGA ni na guilecava vakarawarawa o Ratu Saimoni Koli na turaga na Tui Vatu ka sa yabaki 77 tiko e na gauna e daidai, na siga e a talaraki kina na nodratou koro o Lodoni ena yavusa o Noivini e na yabaki 1947 e na gauna e se qai yabaki 10 voli kina.

Na i vosavosa e sa qai dau kaya toka mai na nodra qase, ni na wai ni matadra ena suasua tiko kina na koronivuli mai Lodoni me yacova mai nikua.

Ko ya na ka vakaloloma e vakayacori vei ira na lewe ni koro kei na 20 na vale me tekivu mai na gauna oya, ka sega tale ni bau veivuke kina na matanitu ena kena vakasosomitaki na veika e a yaco e na gauna ko ya.

Era a vakaitikotiko e liu Sai-au-sa-ro ka sa qai mai veisau na yacana me Saiyaro e na gauna era sa gole mai kina na turaga ni vavalagi, kei na i vakalesilesi vakamatanitu ki na koro ko Lodoni, ni bera ni ra qai toki yani e na vanua ka sa rara ni qito tiko e na koronivuli na Ratu Kadavulevu School e na gauna oqo.

Kuria o Koli ka dusimaka ni Saiyaro e kena i vosavosa dina na Sai Au Sa Ro, ka vakaibalebaletaki tiko ki na nodratou manuanu na Ga Ni Vatu ka sa kabi toka e na $2 e na gauna nikua.

Tomana ni vu ni nodra tokitaki oya ni o ira na kai valagi era sa mai vakaitikotiko ena yasa ni nodratou koro, ka vaka kina na Ovisa ni Yasana, na Ovisa Buli na Nasi kei na vale ni meimei.

Ia, e na veimataka kece era dau vakatovotovo vana tiko o ira na sotia ni Merika ki waitui me qara vaka ki Ovalau.

Na gauna era sa dau ciri mai kina na qa ni sicini lala era sa qai dau vakayagataka na marama me nodra i tutu ni senikau.

Kuria o Koli ni dua na yakavi ni siga Vakaraubuka e ratou veimuri sobu e bati ni wai e lewe 6 na gone me ratou laki vaqara sicini lala mai.

Na gauna sara ga e ratou yaco yani kina e kea, ratou sa raica sara ni rau davo no e rua na qa ni sicini ka ratou sega ni kila ni se bera ni vakayagataki, ka rau se bula vinaka sara tu ga.

Oti oya qai dua vei ratou na gone oya e tukia na sicini.

Na gauna ga e tukia kina qai kacabote, ka ratou mate keca na lewe ono na gone oqo, ka ni sa kasabura kece mai tuba na nodratou wawa.

Na siga talega oya keu sa mate kina, baleta niu a muri ratou ga vakalailai, kau lesu tale mai na koro, e kaya.

Ia, na rorogo ni kacabote oya keimami vakila sara ga, baleta ni yavala saraga na qele e nakoro.

Tomana o Koli ka kaya ni sa veitaravi ga na veibulu e na macawa ka tarava vei ratou na lewe lima (5) na gone ka vakavo ga e dua na cauravou, ia, e sa qai mai mate ni sa tamata levu.

Na gauna era sa loma vata na lewe ni koro me sa tukuni e na matanitu me saumi na nodratou mate na gone oya, sa davo sara ga mai na lewa me sa talaraki na nodratou koro e na siga ka tarava. E kaya o Koli ni dua na ka vakaloloma ni ra se moce tu e na mataka lailai sa tukuni me ra yadra ka cici yani ki tuba.

O ira na qase, ira na gone kei ira na wabula, me ra kakua tale ni taura e dua na i yaya ka me ra lako vakatikitiki ki gaunisala.

Kuria o Koli ni ra rai vakavinaka sara tu ga ni sa talaraki na i matai ni vale me yacova sara na i ka 20 ni vale e na nodratou koro.

E sa qai dua dina na ka vakaloloma au se qai raica e na noqu bula, e kaya.

Na gauna e sa talaraki kece kina na vei valevale, era sa qai mai soqoni vata tu e na yasa ni gaunisala e tuba na lewe ni koro, ka ra mai sorova tu yani e dua na veitagicaki vakaloloma.

Ia, na i tukutuku ni ka e yaco e na siga oya, e sa robota na veikorokoro e na baravi o Tailevu.

Tomana o Koli ni ra sa qai mai veiwaseaki talega e keya na lewe ni koro o Lodoni.

E so e gole yani ki Namena, eso e gole ki Dakuinuku, eso era gole ki Nasaibitu, eso era gole ki Vorovoro, ka so era gole ki na vanua eratou sa tawana tiko e na gauna oqo.

Kuria o Koli ni oti e lima na yabaki era sa qai dui lesu tale mai na lewe ni koro me ra mai tiko vata ga ena vanua ka ratou sa tawana tiko nikua,

Ia, o ira ga na gole sara ki Vunilagi e na yasana o Cakaudrove mai Vanualevu, era se vakaitikotiko ga mai kina me yacova na gauna nikua.

Ia, e na macawa sa oti era sa bose vata kina na lewe ni koro ko Lodoni, kei qasenivuli vakacegu Viliame Dileqa me ra sa tuvalaka e dua na i tuvatuva me rawa ni ra tau soli e na nodra saga me tara e 20 na vale e na koro ko Lodoni, ka me sosomitaka na nodra vale ka a talaraki vakaukauwa e na yabaki 1947.

E sa mani mai mau sara na siga ni soli e na i ka 10 ni Okotova e na vula ga mai oqo, ka o ni sa kerei kina na vuli oti mai Lodoni ko ni sa vakaitutu cecere tu e na noda matanitu.

Kei kemuni na lewe ni Yavusa ko Noivini ko ni tu vakacakacaka e na veiyasai Viti mo ni yaco vakalewelevu mai, ka mo ni mai cuqena vata na sasaga yaga oya.

Tomana talega na gone turaga na Tui Vatu ka kaya e na i ka 10 ni siga ni vula mai oqo e sa na qai mai duri talega kina e dua na komiti me na cicivaka yani na veivakatorocaketaki levu oya. Tinia tiko na nona i vakamacala na gone turaga na Tui Vatu e na nona kerekere, ke rawa ni o ni dodoliga mai e na veivuke qo, ia, kevaka e sega ni rawa vei kemuni na tiko mai vavalagi, ke rawa ni o ni na qai vakacuruma ga na nomuni cau e na naba ni akaude oqo na: 9805248003 e na baqe na Westpac ena veiyasai Viti.