Fiji Times Logo

Fiji Time: 8:15 PM on Thursday 21 August

/ Front page / NaiLalakai

Butuki na yavu me kilai na dina

ANARE RAVULA
Wednesday, January 09, 2013

LEVU na i tukutuku ni tawa vanua e tiko e na noda veiyasana ka ra se vakadewataka mai na qase e na gauna e liu me yacova tiko mai na i taba tamata e na gauna oqo.

E na gauna sa curu mai kina na gauna vakoloni sa tekivu me toqai na keda i tukutuku ka sa vakilai na nona curu vakamalua mai o vere ni gauna me veisautaka e so na keda i tukutuku dina.

Ia, e dua na tikina e vakadeitaka tu na dina ni tukutuku sa i koya na i vakadinadina me vaka era tii ni bula ka ai vakadinadina bula me veicobori kina vakaqanikai kei na i tukutuku ni vanua.

E na yabaki sa oti e a gole kina vakacakacaka na tabana oqo ki Taveuni e na kena vakasqarai na i tukutuku kei Benau ka vaka kina na nodrau veiwekani kei Lalagavesi se vei ira na Turaga na Tui Cakau.

Ni oti e dua na veitalanoa kei na Gone turaga na Tui Cakau o Ratu Naiqama Lalabalavu, era vakaraitaka ni tukutuku kei Lalagavesi ka vaka kina o Benau e na rawa ni semati vakavinaka e na tai kadua kei Cakaudrove.

Oqori e na vanua ko Korocau kei Mabuco. Oqo ko i rau na bati leka kei na bati balavu nodra na Tui Cakau.

E na Moniti ni macawa sa oti sa vakavodo kina na i lakolako ki Savusavu kei na kena tolili (4x4WD) e na Lomaiviti Princess me laki qaravi kina na yasana kadua ni talanoa bibi oqori.

Savusavu

E na bi ni uca oqori a sega ni rawa na volivoli vakavinaka me vaka ni tini ga e na suasua ni i sulu.

E a veikidavaki mai Savusavu na bisa ni uca bi, ia, e mani kalougata ni a sotavi rau na veiwatini qasenivuli mai Kavala, Kadavu o Uate kei na nona lewe ni vale ka rau sasaga tiko vaka ki Navonu e na vanua o Korocau.

Sa i koya talega oqori na vanua ka sa veiwaraki mai kina na matavuvale mai vua na i liuliu ni vale o Inosi me dua na cegu lailai ni bera ni tomani na i lakolako ki na vo ni i tavi me qaravi.

Sega ni vakamelei rawa na gaunisala makawa ni sa vakarabailevutaki tiko se vakatoroicaketaki me yaco sara ki Bagasau e na Tikina o Korocau.

E na taubi ni uca oqori e sega ni vakataotaka na veitosoyaki ka dina ga nira sa tu vakarau na katavila mera veivuke kevaka e dua na tao e gaunisala.

Kaya oti o Double G

Ia, e na i ka 4 ni Okosita ni yabai sa oti, 2011, e na dua na veitalanoa kei Double G, na turaga ni Narokorokoyawa, Naitasiri ka susugi cake mai na koro o Loa, a vakaraitaka tiko ni na ta tiko na gaunisala oqori me yaco ga e Bagasau.

Kaya o koya ni oqori na i matai ni wasewase.

Na i karua ni wasewase e na e na yaco sara ki Buca, aya ka ratou dabe toka kina na koro o Loa, Buca kei na i vakalele ni waqa ki Taveuni o Natuvu.

Yaco ki Navonu

A tarai Viti taucoko na draki levu a tunumaka koto na noda vanua e na Tusiti ni macawa sa oti.

Ni bera na i matai ni qaravi i tavi e na Tusiti sa yaco na veikacivi mai na dela ni teveli ni kana.

Uuuoooo!, au kaya ga e na qoroqoro.

E sega ni vakamelei rawa na lairo e na nodra sa vakatadraicake tu e na dela ni veleti ka totoka vakaoti.

Ni oti ga na vakasigalevu, sa tukuna sara ko i taukei ni vale o Inosi, na tamai Uate me sa vakarau na i tosotoso me liu taumada vua na Tui Korocau e na vuku ni sevusevu.

E kalougata ni a bau veitomani talega o Jiuta Draunidalo, yabaki 65, e na i lakolako ki Nakobo e na vanua.

Sevusevu e Nakobo

Ni oti na i sevusevu, a ciqomi ka ra sa talanoa sara na Tui Korocau o Ratu Manoa Rakai, yabaki 67. Kuria oqori na nona mai talanoataka o Tomasi Peka, yabaki 74, na vanua era lako mai kina na nodra qase, na i talanoa ni nodrau veiwekani o Korocau kei Koroisoso mai Kadavu me baleti Adi Drose, na nona tobu ni sisili ka se tikoga e na gauna oqo e na yanuyanu o Cakaudrove e Wai ka vaka kina o Roko Tina, na marama ni i valu mai Waimaro.

E na kena Vukelulu sa dewa sara na i lakolako vaka ki Dakuniba e na vanua o Mabuco.

Dakuniba

Rau veitavaki tu mai kina o Ilioveri Tunidau, yabaki 65, kei Josua Tamaniqarikula, yabaki 75 ka taualaucaka e keri na i talanoa ni nodratou tawa vanua kei na nodratou i tutu vakavanua e na vanua vei ira na Tui Cakau.

A kerei ke rawa ni bau sikovi na yanuyanu o Benau ka ciri koto e wai, ka mani vakadonui vaka kina. E yawa toka na koro o Dakuniba mai na vanua e yaco kina na basi e Vunikura. Rua ga na sala kevaka e dua e gadreva me yacova, me vodo waqa e wai se lori (4x4WD). Sa rawa ki vua e dua na tamata bulabula vinaka me taubaletaka na vanua oqori se tamata gone.

Na veivanua e cavuti koto oqori e e mai sikovi rawa e na vuku ni kena tiko na lori baleta ni sa rui veiyawaki sara vakalevu.

Ia, ni oti mai Dakuniba a mua tale yani na i lakolako balavu oqo vaka ki Korocau

Ko i rau na koro e rua oqo e rau oka ena Tikina o Cakaudrove. Ratou oka talega e na loma ni Tikina oqori o Somosomo, Loa, Lovonivonu, , Nabagasau, Nanuca, Nawi, Tavuki, Nakobo kei Dakuniba.

E nodratou i cavuti ki Lalagavesi vua na Turaga na Tui Cakau na i Sokula.

Vatuvonu Seventh Day Adventist

Ni oti na kena kai kele vakalailai e Natuvu me voli e so na kakana a dewa sara na i lakolako vaka ki na koronivuli e Vatuvonu.

Au dau rogoca tu ga na koronivuli oqo mai vei ira na kna turaga ni Cakaudrove ni bau dua toka na koronivuli e veisusugi vei ira e na kila-ka vakavuli. E vakaraitaka o Talatala Ilisoni Qaraniqio ka manidia talega ni koronivuli oqo ni sa sagai me vakavinaskataki tale na koronivuli e na kena sa tekivutaki tale na fomu tolu e na yabaki oqo ka vaka kina na fomui va e na yabaki mai oqo. E vakacagau tiko e na gauna oqo na kena vakavinakataki ka sa gadrevi tiko kina na veivuke.

Waikava

Ni oti e dua na vakasigalevu sa dewa sara na i tosotoso vaka ki Waikava na vanua a cabeta o Nai Talatala Tomasi Peka se o Reverend Thomas Baker e na i ka 24 ni Jiulai , 1860.

Vunisavisavi

Sa i koya oqo na koro e ologi koto kina e levu sara na i tukutuku e baleti Cakaudrove ka vaka kina o Lalagavesi.

Levu era dau cavuta na i cavuti o Lalagavesi, ia, era sega ni kila na i balebale kei Lalagavesi, se cava na Lalagavesi se kau mai vei, ka cava sara mada na kena yaga.

Sikovi o Benau

Ia, e na mataka ni Lotulevu sa vakasoslo sara vakamataka me tadu yani na i golegole ki na vanua e sa veivosakitaki oti e na vuku ni veivakaleleci e wai me sa sikovi mada na yanuyanu e rua o Cakaudrove e Wai kei Benau.

Vei Jiuta, oqo e dua na i lakolako e sega ni guilecava vakadua baleta ni dau rogoca tu ga, ka vakaitikotiko voleka kina, ia, e se bera vakadua ni butuki Benau. Mai na nodra veivakaleleci o Tony Pickering kei Gade Lodoviko, a rawa me sikovi taumada kina na yanuyanu o Benau. Na kena i talanoa se i tukutuku matailalali e sa vakasokumuni oti ka vaka kina o Cakaudrove e Wai, ka umani koto kina na i tukutuku bibi ni veisemati ni dra vakaveiwekani mai na daku ni kuila. E koto e ke na i tukutuku ni gonedau mai Beqa ka ra sa vakaitikotiko e na gauna mai Dreketi, Somosomo e Taveuni. Na kena i talanoa mai vei qasenivuli vakacegu Viliame Rakai

Buca  

Na veisiko ka tarava e sa vakanamata tu ki Buca ni bera ni dewa yani ki Rabi.

Ia, kena seva ni a tobki au koso o biau livaliva ni talevoni veikauyaki e na kena sa vakasavui yani na i tukutuku ni sa na yaco tiko na cagilaba o Ovani (Evan).

A mai suruta na vusi na i tuvatuva e sa biu koto ka sa mua lesu na i tosotoso mai Buca vaka ki Savusavu ni bera ni cicivaki na na gaunisala vaka ki Seqaqa ka yaco ki Labasa.

Ia, na i talanoa taucoko ni vanua e sikovi oqori era na qai tabaki yadudua yani kei na kedra i tukutuku mai na daku ni kuila ka vaka kina na i talanoa rogolevu ni laba ka yaco mai Vatuvonu se na Phantom Killer e na i ka 8 ni Janueri, 2013.


Fiji Times Front Page Thumbnail

Kaila Front Page ThumbnailFiji Times & Kaila Frontpage PDF Downloads

Use the free Acrobat Reader to view.

Today's Most Read Stories

  1. Robbery suspect dies in hospital
  2. Love, a new revelation
  3. Ratu Naiqama commences campaign
  4. 'Silenced church'
  5. 500 to 1
  6. Island runs dry
  7. Drivers listed for postal voting
  8. Heavens open amid praises
  9. Tots show a success
  10. No final stand on issue

Top Stories this Week

  1. He's out of polls Friday (15 Aug)
  2. The murder which shocked the nation Tuesday (19 Aug)
  3. Dad's final farewell Friday (15 Aug)
  4. Bag full of cash Monday (18 Aug)
  5. 12 go out Wednesday (20 Aug)
  6. Why the GCC Monday (18 Aug)
  7. State audit Tuesday (19 Aug)
  8. Chaudhry files 42 nominations for election Tuesday (19 Aug)
  9. Inquiry into video Wednesday (20 Aug)
  10. Police commissioner: Fiji posting a calling from God Friday (15 Aug)