Update: 2:45PM SA mai yala toka na nona i tukutuku ni Yavusa Kubuna o Ratu Isoa Natuituba e na macawa sa oti e na nona sa susugi ka tubucake o Ratu Seru e Bau me yacova a sa bau lako ki na i valu.
A bau vakaitavi ko koya e na kabai nei Naigani e na i valu ki Naweni mai Natewa kei na nodra kabai Yaqaga na kai Lasakau.
Ni tei wilika sara yani na kena i kuri.
E na yabaki 1829 e na gauna sa mate kina o Ratu Matenikutu a sa qai kena i sosomi o Ratu Tanoa.
O Ratu Tanoa oqo a soko muri ira na Vusaratu ki Vuna, Taveuni ka mani vakama na nodra waqa nira tavotavo no e matasawa - ka sa i koya oqo e yacana kina ko Visawaqa - Ratu Tanoa Visawaqa.
Na nona dro e ke ko Visawaqa e sa laki toka mada mai Koro, ni ra muri koya yani na turaga, e sa soko dro sara e na bogi e na Volotui, ki Taveuni ka laki tiko vua na Tui Cakau, me vaka sa tukuni oti.
Nira sa suka mai na turaga ki Bau, era a qai vota na watina kei na nona i yau.
Era mokuta talega e dua na luvena ko Tubuanakoro.
Oti ko ya era sa qai lewa me sa soko muri Visawaqa ki Taveuni.
Era mani vodo cake kina e so na turaga e na Kenaki kei na Roiroi.
Ni laki uru mai Nalele ka sobu ko Komai - Nabaubau me laki tukutuku vei Tui Cakau ni ra via tauri Visawaqa, sa qai sega ni vinakata na turaga ni Cakaudrove me laki kau mai vakaukauwa vaka ko ya ko Visawaqa, ka ra sa mani bureitaki koya ka ra kaya tale me kakua nira sobu yani ki vanua.
Ni ra sa suka lesu tale mai na turaga e ra mai buli Ramudra me Vunivalu.
Sa macala tu ko Visawaqa ni vase levu ki Rewa, ni sa laki tiko vua na Tui Cakau, ka taqomaki mai vei ira na turaga ni Cakaudrove ka tekivu sara ga kina me rau veirogoci ko Cakaudrove kei Rewa.
Sa laki dede mai kea ko Visawaqaka ra sa qai kauti koya mai ki Rewa na turaga ni Cakaudrove, ka liutaki ira voli mai ko Ratu Rabici na luvei Ratu Yavala na Tui Cakau.
Ia, ko Ratu Seru e tiko malua voli ga mai Bau, ka vakarorogo vinaka sara vei ira na turaga.
Dede vakalailai sa qai nakita malua voli me na laki kau malua tale mai ki Bau ko Visawaqa me mai vakatikori tale ena nona i tutu.
Sa qai tekivu me veilakovi lo tiko kei ira na kai Lasakau, sa qai lewa e lomana me ra na vala kei ira na turaga kei Bau.
Sa mani bola na mua. Sa laki toka ko Ratu Seru mai Lasakau.
Ia, ni ra sa vala tiko sa ra qai vakamai Bauvata kei na Vatanitawake ko ira na nona i to ka ra se yani na turaga ki vanua.
Ni ra sa rawai Bau ko Ratu Seru, sa qai tukutuku yani ki Cakauadrove me kau mai ko Visawaqa ki Bau.
Era kauti koya mai na turaga ni Rewa, ka mai tiko e na dua na vale levu (vatavata) ka tara tu e na dela ni cakau, ko Cake, me nona.
Ni namaka tale na kena i kuri