E VAKARAITAKA o Vinaya Bulibulituraga, yabaki 74, e na koro o Nayavu mai Wainibuka ena yasana vakaturaga o Tailevu na nona mai tauyavu o Tuivanuakula e na koro o Drekeniwai ka sa yacana tiko e na gauna qo o Nayavu.
Ni oti na cicivaki turaga ka vakayacori mai Verata me macala kina o cei vei ratou na makubui Rokomoutu me sa na liutaki Verata e na gauna mai muri.
E a mani liu kina o Tuivanuakula mai vei ratou na lewe 17 na makubui Rokomoutu ka ra veitaucici.
E 19 taucoko na makubui Rokomoutu, ia, e rau a sega ni cici e rau lewe rua ni rau malumalumu. O ratou na lewe 17 na makubuna oya ko
* Lutumailagi;
* Matawalu;
* Tui Nakorovatu;
* Tomanisau;
* Koyanaduna;
* Qilukeisawa;
* Tui Vanuakula;
* Vuinasoga;
* Lavetabua;
* Koyanasaudina;
* Urukicakau;
* Vueti;
* Cabakovugalei;
* Soqonacagi;
* Nakauvadra;
* Tabakauwale; kei
* Batiwaitui.
Rau sega ni cici ko Burotulevu na qelo kei Tunidau.
E vakaraitaka o Bulibulituraga e na gauna sa oti kina na veitaucici e a qai liu o Tuivanuakula. Sa dua na ka na marau nei tamai Tuivanuakula oya ko Rovarovaivalu, ka roqota, ka reguca sara ka kaya. Na luvequ sa nomu na lagilagi nikua. Ka me sa cavuti tale na yacamu me Kubunavanua, se Uqenavanua.
Oti sa kaya sara o Rokomautu; Oqori na yacana me vaka na noqu vosa mana, ia mo lako sara Kubunavanua, lai vakatawa noqu bure o Naisanokonoko me sa nomu.
Ia, ni ratou sa qai yaco kece mai o ratou na qase vei koya, ka sa tukuni yani vei ratou kece, ni sa totolo o Tuivanuakula, ka ra sa mai yaloca kina vei koya, ni sa rui gone lailai, ni ra sega ni vinakata me liutaki ira.
Oti era sa qai vosavosa kina, ena vuku ni lewa i Ratu, era kaya: Sobosobo; me sa mai liutaki keda na gone lailai oqo. A lewa ca sara o dou cakava na qase.
Ia, ni sa rogoca o Rokomautu na nodra vosa na makubuna, sa ka levu kina na nona cudru ka sa qai lomana me sa kilica tale na tabua ni nona vosa mana.
A vuki ka kaya: Oqori na tabua, dou qai lewa ga e dua me liutaki kemudou, ia, sa oti ga na noqu lewa, dou sa sega ni via muria.
Ia, ni sa vosa oti o Rokomautu, sa qai kaya sara mai o Matawalu vei Ratu: Me sa neirau ga kei Tuivanuakula o Naisanokonoko ni keirau a cici vata no mai.
Sa kaya tale mai o Lutumailagi; O yau talega Ratu, ni keitou a veitaravi no mai.
Sa mani kaya o Ratu: Sa vinaka, mo sa laki tiko kina.
Ia, ni sa vaka oqo nodra lewa na bera ena cici, sa qai lomai Tuivanuakula se o Kubunavanua, me sa tatau me sa bau lako ki na dua na vanua, ni sa madua ni sa kau vakatani nona lewa na Ratu.
Sa qai mani kaya tale o Ratu, me sa laki kau tale mai na tabua, ka caka kina na vosa ni yalayala.
Ni laki raici na vanua ka koto kina, ka sa yali, ni sa butakoca o Vonini.
Ssa qai kaya tale o Ratu: Sobo, sa qai seyavu na kalougata ni noqu lewa mana ni sa vakacacana o Vonini.
Sa tagi ka kaya: I ragone, ena ca na nomudou vanua o Verata, ena gauna mai muri.
Dou vakaukauwa, ka tu vakatagane sara, ni maroroya nomudou vanua.
Oti sa qai lomavata na turaga, me sa lewa ga o Rokomautu e dua, se rua, me rau sa tikoga mai Verata ka rau sa cavuta kina o Kubunavanua se Tuivanuakula, kei Lutumailagi.
O Tuivanuakula sa bese ni tiko tale e Verata, ni sa madua vakalevu ena ka oqo. Ko ya sa vuna nona biuti Verata vakadua, ka lako sara ki na vanua nei tukana vakarua o Kubunavanua mai Muala. E kaya o Bulibulinaturaga ni e muri sa qai lako sara i Toga, ena nona lesu mai oqo.
E na gauna sa lesu mai kina sa wase oti tu na vanua e Verata.
Tukuna o Bulibulituraga e na gauna sa rogoca kina o Tuivanuakula ni sa wase oti na vanua, e a mani taura na nona i tiqa ka tiqataka sara. E na gauna e tiqa oti kina esa tekivu me sa vakamuria cake mai na i tiqa.
Na i tiqa oya e qai yaco mai Mataucaucau, ka muria cake tiko mai o Tuivanuakula, e kaya o koya.
E vakaraitaka o Bulibulituraga e na gauna e muria cake tiko mai kina na nona i tiqa, e a colata tiko mai e dua na i olo namu.
Na i olo namu e colata tiko mai e kena i olo tiko mai na draunivia ka kena i vua tiko mai na kau na saqiwa, e kaya o Bulibulituraga.
E yaco sara mai e Drekeniwai (Nayavu) ka mai takosova e dua na uciwai. Na uciwai e takosova o Tuivanuakula e yacana tiko ena gauna qo o Colata me i vakadinadina ni a colata takosova o Tuivanuakula na nona olo namu na uciwai oya.
Na wai o Colata e vakabalebaletaki tiko ena nona colata mai o Tuivanuakula na i olo namu, e kaya o Bulibulituraga.
E vakaraitaka o Bulibulituraga e a qai mai kasere na nona i olo namu o Tuivanuakula e na nona sa mai yaco e Matanoko.
E Matanoko na vanua ka kasere kina na nona i olo namu, e sa tiko kina e dua na drano levu ka yacana o Wainamu, e kaya o Bulibulituraga.
A mai tekivu sara na nona tara koro o Tuivanuakula. Mani sucu e dua na luvena e yacana o Mekemeketoka.
Mai vakaluveni o Mekemeketoka ka mani tolu kina na luvena tagane.
Na i matai ni luvena o Ravouvou ka ai karua ni luvena o Ratu Seru Naba 1 ka kena i katolu o Ramo.
E vakaraitaka o Bulibulituraga oya na nodratou tiko ena koro makawa o Kubuna.
Mai na koro makawa o Kubuna e qai vagunuvi kina o Ravouvou me Rokotuibau, e kaya o Bulibulituraga. Sa dede na nodratou tiko na makubui Tuivanuakula, sa lomadratou sara me ratou sa bau gade tu mada i Verata. Ratou mani kerei tamadratou me ratou gole vata, ia, e vakaraitaka o tamadratou me sa rauti koya tu ga i Kubuna.
E ratou sa mani vakasosolo na veitacini ka siro sobu vata kei ira na nodratou mataivalu me sa tekivu na i lakolako lesu ki Verata.
E na nodratou yaco yani ki na dua na koro i Vatukarasa, sa lomai Ramo sara me laki gunu wai.
E vakaraitaka o Bulibulituraga e na gauna e cabe yani ki na vanua e tiko kina na wai e a mani raica sara e dua na delana ka bucabuca vinaka, mai kea e sa lomai Ramo sara me cabeta cake me laki raica.
Na nona sa yaco ki na vanua bucabuca ko ya ko Ramo, sa dua na ka na nona domona na vanua oya ka ni kena kau walega na bua ka ra sa se vulavula tu mai. Mai keya tale ga sa vakaraitaka kina o Ramo vei rau na tuakana ni sa na vakaitikotiko ga e kea ka sa i koya talega na kena i tekivutaki na vanua o Nacobua.
E sa mani tukuna tale ga e kea vei rau na tuakana me sa na mena na masima, o rau na tuakana me kedrau na vuaka.
Sa na mequ na masima io o kemudrau na tuakaqu sa na kemudrau na vuaka, ka tou sa na veitalatala, e kaya o Bulibulituarga. Ni namaka na kena i kuri e na macawa mai qo na nodrau sa gole sobu na tuakai Ramo.