SA mai yala na noda i talanoa me baleta na nodra muduka na i valu e Viti Levu na i Lala Kila e na nodra sa dro na meca ki Naqalimare kei Matanavatu, ia, ko Matanavatu oqo e dua na koro makawa ni i valu ka ta mai na vatu loa, ka dredre vakaoti na kabata; era mani lewa na i liuliu me sa kua ni laki sagai.
Ia, ni oti ga e vica na siga, sa taura na Kovana e dua na i vola mai vei nona yaca ka nona sekiriteri tale ga, ko Arthur Gordon lailai, ka kaya mai, E sa kabata ka vakavua na koro bai vatu ko Matanavatu ko Ratu Luke Nakulanikoro kei na dua na i wasewase lailai ka ra lewena e ya vica na lewena mai na veiyavusa. Keitou a sega sara ga ni nakita na kena tauri na koro dredre oqo...
E a vakamacalataka tale yani ko Gordon ni ko Ratu Luke kei na nona i wasewase dui yavusa era a vakasaqara kakana voli e na veidelana o ya, ka ra mani nanuma mera laki irova lo mada na lomanikoro bai vatu ko Matanavatu.
Oqo tale na kena i kuri.
E a ka ni kurabui dina vei ira ni ra raici ira ga mai na meca ka ra qai dui dro.
Oqori na lewe ni tukutuku nei Gordon vua na Kovana. Ia, e na gauna e sa qai vola kina na ken ai vakamcala vua na Sekeriteri ni Koloni ki Levuka, sa vakalevutaki sara na i talanoa ni kaba ko ya e sa vaka oqo na kena i vakamacala:
Au sa qai solia na i vakaro me kabai ko Matanavatu, ka ra sa toso cake na Kabani taucoko ka ra sa laki tuva veibasai tu kei na koro.
E na yakavi bogi ko ya keimami sa qai kabata na koro ka samuta sara...
Era a moku mate e lewe 38 na meca mai Matanavatu ka ra vesu bula era lewe 11.
Ko i rau ko Nabisiki kei Mudu , ka rau a rairai tiko tale voli ga e na koro ni i valu e na gauna ni vala e rau qai dro bula.
Na leqa ga ka sa vo tiko oqo e vakatarogi tiko kina me sa tiko evei ko Captain Knollys.
Sa sega ni tiko e dua e na yasana kadua me sogo latia na nodra dro bula.
Na leqa ga ka sa vo tiko oqo e vakatarogi tiko kina me sa tiko evei ko Captain Knollys.
Sa sega ni tiko e dua e na yasana kadua me sogo latia na nona dro cake yani na meca.
A qai kudruvaka ko Gordon vua na Kovana na tikina oqori e na nona vola ki vua: Era sa vuturi mai na wawa na noqu mataivalu. Era na biuta dina na mataivalu eso na noqu gone kevaka e yaraki vakabalavu na vala oqo.
Niu cavuta na vosa vakabalavu e kena i balebale me dua na macawa.
Ni qai dromu na vula ko Jiune 1876 sa cara soqosoqo oti vei ira na meca ni mataivalu nei Gordon e na vanua bucabuca taucoko e na tolo ni wai ko Nasigatoka. Era sa vesuki Mudu na i valu ni Nagaga mai Nadi.
Era sa vakavuai tale ga na veikoro ni meca e na Ceva kei Bemana.
Sa na qai vakatau vei Knollys na kena vo. Ia, na nona i tavi e sa mamada cake sara tiko mai.
O ira na turaga ni Wainimala era a qai veivosaki vakavanua ikei ira na lewe ni veikoro e na vualiku kei Bemana ka ra vakauqeti ira mera soro, ka oka sara tale ga kina na koro o Nabisiki.
O ira na veikoro e na vualiku era sa soro tale ga mai.
Na kaukauwa ni nodra valuti ka vakasasatakik tiko na kai Colo sa laki vakavuna me ra sa sega tale ni via bolebole mai. Sa yaco tale ga mai e na gauna oqori mai Niu Siladi na mataqali dakai vou ka dau vakatawani ga e vuna, sega ni usoraki kina na gasau kei na nuku mai gusuna.
Oqo na Snider breech-loading rifles ka ra a taurivaka oqo na mataivalu ni matanitu.
E dua na qaqa levu ka ai nuinui ni Matanitu e na vala oqo ko koya na Roko Tui Ba, ko Ratu Vuniani Vukinamualevu.
E dua na duru ni mataivalu ni Matanitu ko koya me tekivu sara ga mai na gauna ka a bola kina na mua vei ira na kai Colo era sa soro oqo.
E a tau vakaveitarataravi na na vakacaucautaki ni nona vuki vakatagane, ka qai soli vua e dua na i seleiwau me i covi ni nona yaloqaqa e na vala.
Ni sa kama tiko e dua na vale ka sitoa ni nuku ni dakai (powder house) mai Nasaucoko, a qai qaseyani ko Ratu Vuki ki na bukawaqa la yauta kece mai na saqa ni nuku ni dakai ka sa katakata vinaka tu e na kana ka vovoleka ni kacabote.
E na qai kuri tale yani.