SA mai yala toka na noda i tukutuku nei Ratu Isoa Natuituba me baleta na Yavusa Kubuna ni sa nona gauna talega na Turaga oqo ko Ratu Naulivou sa tekivu me ca kina na kedratou maliwa na Vusaratu kei iratou na Tui Kaba. Ko iratou na Vusaratu sa i iratou na Mataqali Turaga e Bau.
E dau buli mai vei iratou na Roko Tui Bau, ka dau lako vei iratou na veivanua kece me vakataki Cakaudrove - oqo ni se bera ni ratou taura na i tutu na i Sokula.
Ni tei wilika sara yani na kena i kuri.
E a vakawati kei Roko Tui Bau e dua na marama ni Cakaudrove e yacana o Saulaca. E tolu kina na luvedrau, ko Ratu Ravulo, Ratu Niu kei Ratu Waqatabu.
E ganei Saulaca (na watidra na Roko Tui Bau) mai Cakaudrove ko Ratu Baleikasavu me vaka e sa cavuti oti yani e liu na yacana.
Ia, na turaga oqo e a labati e na dua na nodratou veicacataki vakataki iratou na turaga ni Cakaudrove.
Ni sa dede, ka ratou sa cauravou na turaga veitacini na luvei Roko Tui Bau, sa qai mai yaco e Bau e dua na nodra solevu mai Cakaudrove.
Sa ra tiko ko ya na vulagi sa qai vosavosa ko Saulaca vei iratou na turaga na luvena me ratou bau sauma na mate nei Ratu Baleikasavu.
Sa mani curumi iratou na vosa oqo ka s amani laki veivosakitaki sara kei ira na Batitoba , a ya ko iratou mai Nabaubau me ra sa moku na kai Cakaudrove ka tiko e Bau.
Ni rogo vua na Vunivalu ka e ratou nakita tiko na turaga ko ya , sa mani qai laki veivosakita mai kei rau na veitacini ko Ratu Celua kei Ratu Tanoa. Sa mani macala me sa tarovi na cala ko ya .
Ia, sa kena i naki tiko vei iratou ko Ratu Ravulo kei ira na nodratou ko ira na Vuaniivi (Vusaratu), me na lavaki vei ira mai Cakaudrove me ra na mai tavoca e dua na waqa levu me ra na qai moku kina.
E ratou kila rawa na vere ko ya ko iratou na Vunivalu ka ratou mani tukutuku vei ira na kai Cakaudrove me kakua ni laki tavo na waqa.
Ia, ni rogo vei iratou na Vuaniivi ni sa totaki ira tiko mai Cakaudrove na Vunivalu, sa ratou mani sega ni vakaukauwataka me yaco na lomadratou.
Sa ra mani talaci vinaka ga na vulagi ko ya ka ra lesu tale yani ki na nodra vanua, ia, na kena ca sa biu laivi koto mai Bau.
Ni ratou sa rawase tiko vaka oqo na Gone Turaga Vusaratu kei na Tui Kaba, sa qai tekivu me lako vakaveiqati na veika kece.
A kena i tinitini ni ratou sa qai vala sara vakataki iratou ka ra qai mani malumalumu na Vuaniivi ka ra qai se ki Kubuna, mai Namara vei Titokobitu, mai kea ki Verata, mai kea ki Naqamai mai Koro.
E na nodra lako tiko oqo era sa lako vata tiko kei na so na kai Namara ka solia vei ira ko Titokobitu.
Mai Koro era lako sara ki Vuna ka laki musu kina vei ira ko Adi Suguvanua. Mai kea era soko yani ki Lomaloma, ia, ko iratou na kai Namara e ratou sa biu toka mai Vuna.
Sa qai rogo mai Bau nira sa laki tiko mai Lomaloma na Vusaratu. Sa mani lewa naVunivalu me soko muri ira ko Ratu Tanoa na tacina.
E a kauta cake e rua na drua , na Vakatawanakalou kei na Masitagane. Ni rau sa voleka yani na drua sa qai kila e dua vei iratou na Vusaratu ka soko yani e na Bulileka kei na Kadavulevu mera na veisaqa e wai.
Ni ra sa sota e wai era mani moku na Vuaniivi.
E vica ga e bula, ia, ko ira oqo e ra dro ki Vuna, mai kea ki Uluiqalau ka ra laki toka vata kina kei ira na kai Namara ka ra biu tiko mai Vuna ni rta sa soko cake ki Lomaloma. E soko muri ira ko Ratu Tanoa.
Ni yaco yani ki Vuna ka kunea e kea eso na nodra waqa na Vusaratu ni ra tavotavo no e matasawa ka mani vakama kece sara ka yavu - ka sa i koya oqo e yacana kina ko Visawaqa.
E ke a musu kina me watina ko Suguvanua, na marama ka musu mada vei ira na Vuaniivi.
E na qai kuri tale yani.