E GADREVI e rauta ni $500,000 ena Tabana ni i Yau Maroroi ena kena tarai cake na nodratou cakacaka kei na vakatagedegede ni veiqaravi.
E vakaraitaka na veika oqo o Sepeti Matararaba, ka cakacaka ena tabana oqo mai 1983 me yacova mai nikua.
Ia, na nodratou valenivolavola, esa gadrevi saraga kina na veisau, ena kena gadrevi na vanua kei na bola e rawa ni maroroi vinaka kina na i yau kei na vakadinadina eso eratou kunea ena noda vanua me baleta na keda i tukutuku na kawa i taukei.
Ena gauna mada ga oqo, keitou gadreva tiko e dua na neitou lori me rawa ni toso kina na neitou cakacaka ni vakadidike.
Ena neitou laki veitalanoa ena nona loma ni valenivolavola, era tuvani ena yasana kei na dakuna na kateni, kei na teveli e qai dau cakava toka kina na nona cakacaka e na veisiga ka sega ni taucoko sara na i vakarau kei na i rairai ni nona loma ni valenivolavola.
Oqo mera volai se ra mataqali tuli kuro cava e kunei mai ya, kei na kena vanua, ni bera ni ra tawani palasitika,e kaya.
Esa udolu na veika eratou sa vakadikeva mai, ka sa lailai ga na vanua ni vakaraitaka i yau maroroi me baleti keda na i taukei kei ira era kawa tamata tale eso eda sa mai bula vata tu ena noda vanua.
E sa tu na neitou tuvatuva eso me baleta na veika keitou gadreva me keitou vakayacora, ia e sa vakatau ga ena i lavo me na tiko me na rawa ni cicivaki vinaka kina na veika e gadrevi me na vakayacori, e kaya.
Tukuna talega o Sepeti ni sa tiko na gagadre ena kena vakalevutaki na vanua ni yaya maroroi.
E dua na ka na binibini i yau kei na i yaya maroroi eso era sa tu oqori ena neitou tabana era se bera tu ni vakaraitaki vei keda na lewenivanua me da raica, ka wilika na kena i tukutuku.
E levu na i yaya maroroi me vaka na i moto, na i wau, na masi, na lapita, na nodra i yaya ni vakacuru kei na vuqa tale era sa biu tu ena sitoa me ra maroroi tu, ka ra se bera ni vakaraitaki raraba vei kemuni na lewenivanua.
Oqori ena vinakati kina na vakalevutaki kina na veivanua eso ena vale oqo, me rawa ni vakaraitaki kece na veika e sa rawati mai.
Ena gauna oqo esa oti ga e 14,000 na tikini vei Lapita era sa vakaivolataki oti.