Na talei ni nona veibuli

AU sa vakabula tale yani vei kemuni na noda dauwili niusiveva ni oti na noda curuma na Macawa Tabu ka da vakananuma kina na mate ni noda Turaga kei na Nona Tucake Tale mai na Mate.

Au sa vakanuinui ni da sa tekivu vata ena macawa oqo ena kaukauwa ni Tucake Tale ena kena sa luvati tani noda bula druka ka da tucake ena dua na bula vou vakayalo ka savasava.

Ena loma ni macawa tolu oqo, au sa na tara yani kina nai ulutaga ka koto oqo e cake ka sa noqu masu mo ni wilika ka vakasamataka vakabibi na veika au na cauraka tiko yani kina, ena kena raici vakararaba na noda sa vakatanitaka tiko na loma ni Kalou ena talei ni Nona veibuli me baleta na yagoda na tamata.

Ena yaga me matata taumada vei keda ni Kalou na Dauniveibuli, a nakita taumada na veidomoni kei na veiyacovi me caka ga ena loma ni vakawati.

E sega ni lolovira se tabu na veiyacovi kei na veidomoni. E sega talega ni ka me ririkotaki se me tabonaki me vaka e ca.

Na tadola ni yaloda kei na galala ni noda vakasama sa na vakarawarawataka na noda veivosaki vakadododnu ka rawa ni levei kina e vuqa na leqa.

Ni ra vuli e koroivuli torocake na gone, era vakatavulici ena veitiki ni yagoda kei na nodra dui itavi, okati kina na veitiki ni yago ka tara na vakatubu kawa kei na kena marautaki ni yagoda tabu.

Ia vei keda nai Taukei, e dredre ka da sega ni doudou meda veitalanoataka na veiulutaga ka tara na veitikiniyagoda tabu ka ni raici ni dukadukali se ca.

NAI TAVI NI LOTU
Sa dau raici vakalevu na Lotu ni vaka e dau sogosogo e na tikina oqo baleta ni raici na lotu ni savasava ka raici na veimaliwai ni tagane kei na yalewa ni dukadukali se ca.

Sa dodonu kina vua na lotu me vakadodonutaka nai tovo ni rai oya, ka ni Kalou sara ga vakaikoya e bulia na yagoda ka lesia na veiyacovi kei na vakatubu kawa – ia me caka ga e loma nii vakawati.

Sa toso cake sara nai wiliwili ni kucu, nodra vaqaseni na goneyalewa lalai, nodra bukete dole e udolu vata e veiyabaki, na veidauci e taudaku ni vakawati, na nodra vakalutu e drau vakadrau na marama kei na goneyalewa, kei na tubu sivia ni veimate ca ni veiyacovi me vaka na tona kei na HIV/AIDS.

Era tu e nai Vola Tabu na veiulutaga e tara na marautaki kei na vakacacani ni veitiki ni yago, na italanoa ni dodomo kei na vakawati ka vakakina nai tukutuku ni veivakarusai e loma ni vuvale.

E ka vakamatalau na wilika na veivosa ni dodomo kei na veitaleitaki ni tagane kei na yalewa me vaka e koto ena ivola ni Sere i Solomoni e nai Vola Tabu.

E sereka tiko kina na tui o Solomoni ena veivosa totoka na gagadre titobu ni yalo ena nodrau veitalanoa e dua na cauravou kei na dua na goneyalewa

Na veiulutaga vakaoqo sa dodonu me veivosakitaki vakadodonu e na loma ni Lotu. Eda na galuvaka ga kevaka eda sega ni wilika tiko vakavinaka nai Vola Tabu.

HUMAN SEXUALITY
Au nanuma kina ni rui ka bibi meda tara mada nai ulutaga ka vakatokai na Human Sexuality.
Ena gauna eda dau rogoca kina na “sexuality,” eda sa vakaveiwekanitaka sara kei na veiyacovi se da vakasiroi sobu ki na vakanananu ca.

Taro: A cava sara mada na Human Sexuality?
Dua na kena ivakamacala rawarawa: Na Human Sexuality e tara na ka kece me baleta na nona tamata e dua – o cei o koya, nona itovo ni rai, nona veiwekani kei na nona veimaliwai kei ira na tani.

E okati kina nona raici koya vakaikoya me dokai koya se me beci koya, na draki ni veisau e tara na nona bula ni sa tubu tiko me lai cauravou se goneyalewa kei na nona vakatulewataki koya ena maliwa ni veisau e yacova.

Na “sexuality”sa ikoya na delana cecere ni nona yacova tiko na tamata na inaki talei a buli koya kina na Kalou.

Na “sex” se vakayacori ni gagadre vakayago ni tagane kei na yalewa, sa dua ga na tikina lailai ni ituvatuva rabailevu ni Kalou na “Sexuality.”

Ko irau ruarua oqo, aya na sexuality kei na sex, e rau ituvatuva savasava ni Kalou me baleta na tamata. Na kena tauri cala ga se vakatanitaki na inaki ni Kalou me baleta na yagoda na tamata, sa ikoya sa raici kina na sex kei na sexuality me duka. Ia oya aka ga ni vakasama.

TALEI NI TIKO E ITENI
Ni da lesu tale ki na were o Iteni, ka rau a veiraici taumada kina na tagane kei na yalewa e nai matai ni gauna, e talei ni da vakasamataka nodrau qoroqoro ka matasarasara ena veibulibuli talei e tu wavoliti rau.

Oti e rau sa qai dui saravi rau: e rau ibulibuli ni Kalou vata, erau mataqali vata, e raurau viavia yalo vata ka rau viavia vakasama vata.

Na cavuisaravi ni dui yagodrau, na talicori ni yalodrau, na wanono ni matadrau kei na reki vakayalo ni lomadrau, e taura e vica vata na siga nodrau wavoki voli e na were.

Ena loma ni gauna taucoko oqori, e sega ni rau bau veiyacovi kina na lewe rua. Dina ni rau luvaiwale, e sega ni bau yaco e dua na ivalavala ni veivakasaurarataki me vaka na kucu!

E sega ni bau cavuti e dua na veiyacovi ena Vakatekivu wase 2 kei na wase 3.

Erau sa qai mai veiyacovi ga (Vakatekivu. Wase 4) ni rau sa vakaisulu ena vica na siga ki muri ni oti nodrau valavala ca ena nodrau talaidredre vua na Kalou ka vakarorogo vua na tevoro (Vakatekivu.3).

Na veiyacovi sara talega oya e rau sa mai basika kina o Keni kei Epeli ka sa dewavi rau mai na dra ni cudruvi ka vuaa na cudru oya ena nona labati Epeli o Keni na tuakana.

Na Human Sexuality, sa tara na nona kilai koya vakaikoya e dua, nona rokova na ituvatuva talei ni Kalou ki nona bula, nona ciqomi koya vakaikoya ena kena irairai, kena ibulibuli kei na nona itovo.

Na “human sexuality”sa tara nodrau veitaleitaki o Atama kei Ivi, nodrau veilomani ka veirokovi, nodrau veiwekani ka veitokani, nodrau vakaivotavota vata ena veidraki vakamatalau ni bula vakatamata.

Erau doka na dui yagodrau ka rau sega ni veivakacacani se veivakalolomataki. Me vaka ni a buli rau na Kalou, e rau vakarorogo tiko ga me yaco na loma ni Kalou vei rau. E sega ni tu vei rau na yalo ni kocokoco me rau dui vorolaka se suguta nai tuvatuva ni Kalou vei rau.

Na ‘human sexuality’e solia vei rau na vuku me rau kilai rau vakairau kei na kaukauwa me rau maroroi rau ka me rau qai veiyacovi ga ena gauna taudonu me baleta ga na inaki ni Kalou vakaikoya.

Oqo e dua na tikina bibi e dodonu meda kila ka vakasamataka vakabibi nai tubutubu, na cauravou kei na goneyalewa ka vakakina vei keda na Qase ni Lotu meda veitalanoataka vakalevu ka vakasalataki ira kina na luveda.

Au na tomana tiko nai ulutaga oqo e na rua noqu tabetabe ka tarava.

Sa noqu masu mo ni vakacegu vinaka ka kalougata tiko.

Ena qai tomani tale yani.